Zrównoważony rozwój ang. sustainable development

Zrównoważony rozwój – Idea zrównoważonego rozwoju pojawia się jako próba udzielenia odpowiedzi na zespół zagrożeń, które w latach sześćdziesiątych XX wieku postrzegano w przewidywanym, wysokim wzroście demograficznym, szybkim zużywaniu zasobów naturalnych, narastającym zanieczyszczeniu środowiska, niezaspokojeniu podstawowych potrzeb coraz większych grup ludzi oraz głębokiej destabilizacji systemów przyrodniczych i społeczno-ekonomicznych.

Spis treści

Geneza

Ideę zrównoważonego rozwoju (dalej używany skrót ZR) streszcza pierwsze zdanie raportu Komisji Brundtland (WCED) z 1987 r. – "Nasza Wspólna Przyszłość"[1]: Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony, to jest taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie.

Kwestią wiodącą do idei zrównoważonego rozwoju, w połowie XX wieku, było postrzeganie ówczesnego przyrostu demograficznego w kategoriach nawiązujących do dawnej wizji Thomasa Malthusa.W latach sześćdziesiątych ujęcie to uzyskało znaczną popularność ze względu na rosnące poczucie, że tempo i formy rozwoju gospodarczego, który miałby pomagać w zaspokojeniu potrzeb zwiększającej się ludzkości, prowadzą do zniszczenia przyrodniczych i surowcowo-energetycznych podstaw tegoż rozwoju. Formułowane wówczas prognozy przyrostu ludności świata łączono z szybkim wzrostem tempa zużywania zasobów, co przy ich ograniczonej ilości musiałoby zakończyć się katastrofą.

Problemy związane z zarządzaniem środowiskowym i zarządzaniem środowiskiem stały się przedmiotem intensywnej dyskusji, prowadzonej z dużym udziałem instytucji międzynarodowych, przede wszystkim Organizacji Narodów Zjednoczonych. Szczególną rolę w inspirowaniu szerokiej dyskusji o tych zagrożeniach spełnił raport Człowiek i jego środowisko, przedstawiony społeczności międzynarodowej w 1969 roku przez U Thanta, ówczesnego sekretarza generalnego ONZ oraz pierwszy raport dla Klubu Rzymskiego, zatytułowany Granice wzrostu, opublikowany na początku lat siedemdziesiątych.

Znaczenie w dziedzinie zarządzania

Idea zrównoważonego rozwoju nakłada na przedsiębiorców obowiązki związane z ochroną środowiska naturalnego, a w szczególności zasobów naturalnych. Do polityki zrównoważonego rozwoju należą takie działania jak:
  • minimalizacja wykorzystania zasobów naturalnych;
  • minimalizacja wykorzystania wody i energii elektrycznej;
  • stosowanie recyklingu;
  • stosowanie materiałów biodegradowalnych;
  • wykorzystywanie technologii przyjaznym środowisku naturalnemu;
  • minimalizacja wytwarzania ścieków, gazów i pychów szkodliwych dla środowiska naturalnego;


Używając języka ekonomii można powiedzieć, że zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju społeczeństwo powinno żyć, uwzględniając rachunek kosztów swoich decyzji.

Podstawy prawne

Zrównoważony rozwój leży w polu zainteresowań wielu organizacji międzynarodowych. Należą do nich m.in.:
  • Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych|Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP);
  • Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP);
  • instytucje Unii Europejskiej:
    • Parlament Europejski;
    • Komisja Europejska;
    • Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny;


Zrównoważony rozwój stanowi ważny element systemu prawa międzynarodowego. Do najważniejszych dokumentów prawnomiędzynarodowych, ujmujących problematykę zrównoważonego rozwoju, należą:
  • Agenda 21,
  • Konwencja z Aarhus - Konwencja o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska.


W Polsce zasada zrównoważonego rozwoju zyskała rangę konstytucyjną – została zapisana w art. 5 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a definicja zrównoważonego rozwoju znalazła się w ustawie Prawo Ochrony Środowiska: "taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń". [2]

Uwagi



W języku potocznym pojęcie zrównoważony rozwój zyskuje w zależności od kontekstu nieco inne znaczenia, często używane jest jako synonim zachowań "proekologicznych", zaś w środowiskach biznesowych jest utożsamiane z sukcesem i innowacyjnością.

Zobacz też

Zarządzanie środowiskoweISO 14000ISO 14001Ochrona środowiska

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Zrównoważony rozwój, Wikipedia pl
  • Sustainable development, Wikipedia en
  • Aneta Antkowicz: Idea zrównoważonego rozwoju, Encyklopedia zarządzania
  • G. Zabłocki, Rozwój zrównoważony - idee, efekty, kontrowersje, Toruń 2002, s.13
  • R. Jeżowski red., Ekonomiczne problemy ochrony środowisk i rozwoju zrównoważonego w XXI wieku, Wyd. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2005, s.58
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.