Zewnątrzsterowność ang. other-direction, outer containtment

Zewnątrzsterowność - cecha osobowości przejawiająca się poleganiem na innych osobach, zależności od ich decyzji i od innych sił zewnętrznych. Jest ona przeciwstawiana wewnątrzsterowności. Polskie słowo "zewnątrzsterowność" jest tłumaczeniem z języka angielskiego dwóch odrębnych terminów z zakresu nauk społecznych: "other-direction" Davida Riesmana oraz "outer containtment" Waltera Recklessa. Terminów tych nie należy mylić.

Spis treści

Zewnątrzsterowność według Davida Riesmana



Zewnątrzsterowność (other-direction) jest u Riesmana pewnym typem osobowości opisanym w pracy "Samotny tłum". Taki rodzaj osobowości jest charakterystyczny dla współczesnych społeczeństw postprzemysłowych, dysponujących dużą ilością wolnego czasu i dóbr materialnych, a dzięki temu zdolnych do rozrzutnej, luksusowej konsumpcji.

Typ zewnątrzsterowny przeważa wśród młodzieży, mieszkańców większych miast oraz osób o wysokich dochodach. Tacy ludzie żyją jak nakazują im inni, aby zdobyć akceptację i stać się lubianym. Zewnątrzsterowność cechuje się wyczuleniem na oczekiwania i preferencje innych. Człowiek zewnątrzsterowny żyje wśród ludzi, musi umieć porozumiewać się z innymi. Często zatraca pewność tego, kim właściwie jest i dokąd zmierza. Ma wiele twarzy i zmienia je w zależności od okoliczności. Jest głodny nowych doświadczeń, boi się, żeby nie zostać w tyle. Często jest niepewny, zaniepokojony, ocenia się zbyt surowo i żyje w świecie złudzeń, które nie są w stanie dorównać rzeczywistości.

Zewnątrzsterowność według Waltera Recklessa



Zewnątrzsterowność (outer containtment) u Waltera Recklessa jest częścią jego teorii kontroli społecznej. Czasami utożsamiana jest błędnie z teorią poczucia umiejscowienia kontroli, nie jest jednak z nią tożsama, jako że odnosi się jedynie do opisu funkcjonowania ludzi wewnątrz- i zewnątrzsterownych, bez wyraźnego akcentowania procesów atrybucyjnych, leżących u podłoża tych zachowań.

W przypadku człowieka zewnątrzsterownego czynniki zewnętrzne (takie jak nacisk społeczny, rozkazy, sugestie, wskazówki innych ludzi, nagrody, kary, instytucje) są głównym sprawcą zachowań i przekładają się bezpośrednio na jego zachowanie. Osoba zewnątrzsterowna jest zwykle podporządkowana, często zachowuje się konformistycznie, oczekuje że inni będą podejmować za nią decyzje, jest bierna i trudno toleruje niejednoznaczności. Zwykle jest lojalna wobec tych, którzy nią kierują, niezwykle posłuszna wobec władzy, ale jednocześnie mało twórcza. Ludzie zewnątrzsterowni mają skłonność do spostrzegania świata jednowymiarowo.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.