S.M.A.R.T. Przekierowano ze strony: Zasada SMART



S.M.A.R.T. (SMART, Zasada SMART) - koncepcja formułowania celów w dziedzinie planowania i zarządzania projektami, będąca zbiorem pięciu postulatów dotyczących cech, którymi powinien się charakteryzować poprawnie sformułowany cel. Termin jest akronimem od angielskich słów Simple, Measurable, Achievable, Relevant, Timely defined, a dosłownie oznacza sprytny. Istnieje kilka odmian zarówno w języku angielskim, jak i polskim.

Spis treści

Wersja 1

Dosłowne tłumaczenie, którego akronim nie odpowiada oryginałowi. Sformułowany cel powinien być:
  • Prosty (ang. Simple) – jego zrozumienie nie powinno stanowić kłopotu, sformułowanie powinno być jednoznaczne i nie pozostawiające miejsca na luźną interpretację,
  • Mierzalny (ang. Measurable) – a więc tak sformułowany, by można było liczbowo wyrazić stopień realizacji celu, lub przynajmniej umożliwić jednoznaczną "sprawdzalność" jego realizacji,
  • Osiągalny (ang. Achievable) – inaczej mówiąc realistyczny; cel zbyt ambitny podkopuje wiarę w jego osiągnięcie i tym samym motywację do jego realizacji,
  • Istotny (ang. Relevant) – cel powinien być ważnym krokiem naprzód, jednocześnie musi stanowić określoną wartość dla tego, kto będzie go realizował,
  • Określony w czasie (ang. Timely defined) – cel powinien mieć dokładnie określony horyzont czasowy w jakim zamierzamy go osiągnąć.


Wersja 2

Tłumaczenie swobodne, ale jego akronim jest identyczny z oryginałem. Sformułowany cel powinien być:
  • Szczegółowy (ang. Specific) – zawierający konkretny przekaz;
  • Mierzalny (ang. Measurable) – aby można było go zmierzyć, czyli liczbowo wyrazić jego realizację;
  • Atrakcyjny (ang. Achievable) – aby nie był nudny oraz wzbudzał ciekawość i chęć do działania;
  • Realistyczny (ang. Relevant) – aby był możliwy do osiągnięcia (poziom celów a także ich realizacja znacznie różni się w każdej metodyce);
  • Terminowy (ang. Time-bound) – aby był określony czasowo (wyznaczony czas osiągnięcia celu mobilizuje)


Wersja 3

Tłumaczenie swobodne, którego akronim również jest identyczny z oryginałem. Sformułowany cele powinny być:
  • Skonkretyzowane (ang. Specific) - należy je określać możliwie konkretnie,
  • Mierzalne (ang. Measurable) - każdy cel musi mieć swój wskaźnik, na podstawie którego będzie oceniana jego realizacja,
  • Akceptowalne (ang. Achievable) - pracownicy, którzy będą realizować cel, muszą go akceptować, inaczej nie zechcą go realizować,
  • Realne - (ang. Relevant) posiadane zasoby muszą być wystarczające dla realizacji celu,
  • Terminowe (ang. Time-bound) - cele powinny posiadać termin wykonania.


Wersja 4

Istnieją też odmienne interpretacje liter tworzących akronim:
  • A jak ambitious (ang. ambitny) – cel musi być stosunkowo trudny do osiągnięcia, musi stawiać wysoko poprzeczkę, ale jednocześnie być w zgodzie z postulatem osiągalności,
  • R jak realistic (ang. realistyczny) – ponieważ w tej wersji literkę "A" z akronimu (poprzednio oznaczającą osiągalność) zużyliśmy na "ambitność", musimy zapewnić postulat realistyczności, który pokrywa się z postulatem osiągalności z pierwotnej wersji akronimu.


Wersja 5

  • S jak specific (ang. konkretny) - konkretny cel łatwiej osiągnąć niż cel ogólny. Żeby ustanowić konkretny cel należy odpowiedzieć sobie na 6 pytań (w wersji ang. – 6W):
  • (Who) Kto jest związany z celem?
  • (What) Co chcę osiągnąć?
  • (Where) Określ miejsce
  • (When) Określ przedział czasu, w którym cel ma zostać osiągnięty
  • (Which) Określ wymagania i ograniczenia związane z realizacją celu
  • (Why) Określ przyczyny realizacji danego celu i korzyści płynące z osiągnięcia go.


  • T jak tangible (ang. namacalny) - cel powinien być możliwy do doświadczenia go za pomocą 5 zmysłów, ponieważ taki cel często jest również bardziej konkretny i mierzalny a tym samym bardziej osiągalny. Jeżeli nasz cel nie jest namacalny, powinien być wtedy przynajmniej powiązany z innym namacalnym celem.


Wersja rozszerzona

Istnieje wersja rozszerzona koncepcji S.M.A.R.T. – S.M.A.R.T.E.R.:
  • E jak exciting (ang. ekscytujący) – cel powinien być ekscytujący, w żadnym wypadku nie powinien on być obojętny osobie go ustanawiającej; cel ekscytujący motywuje do osiągnięcia go;
  • R jak recorded (ang. zapisany) – zapisanie celu spełnia kilka funkcji: nie zapomnimy o nim, zapisanie motywuje do jego osiągnięcia – w razie trudności czy ogarniającego nas lenistwa nie można udawać, że cel nigdy nie istniał, gdy jest zapisany.


Znaczenie koncepcji S.M.A.R.T.

Koncepcja S.M.A.R.T. pomaga w prawidłowym wyznaczaniu celów, co z kolei zwiększa szansę na osiągnięcie tych celów. Wyznaczanie celów w ten sposób wymaga dogłębnego zanalizowania tego, co chcemy osiągnąć a tym samym osiągnięcie tak wyznaczonego celu zapewni nam większą satysfakcję, gdyż będzie to dokładnie to, czego naprawdę zamierzaliśmy dokonać.

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.