Zakres czynności

Zakres czynności – zbiór obowiązków i uprawnień związany ściśle z danym pracownikiem. Odróżnia go to od opisu stanowiska pracy, który jest elementem struktury organizacji i nie dotyczy konkretnego pracownika. Zakres czynności natomiast uszczegóławia opis stanowiska dla konkretnego pracownika.

Spis treści

Charakterystyka szczegółowa

Każdy pracownik jest zobowiązany wykonywać prace, która została określona w umowie o pracę lub związana jest ze stanowiskiem, na którym pracownik jest zatrudniony. Zazwyczaj w takiej umowie określony jest tylko rodzaj pracy lub Stanowisko, bez konkretnego wskazania, jakie czynności będą należały do pracownika.

Pracodawca ma jednak obowiązek zaznajomić pracowników z zakresem ich obowiązków i sposobem wykonywania prac na wyznaczonych stanowiskach. Obowiązek ten może być realizowany w formie informacji ustnej albo pisemnego zakresu czynności (obowiązków). Kodeks pracy nie wymaga już opracowania pisemnego zakresu czynności, jednak pracodawca powinien go przygotować, choćby dla celów dowodowych przed sądem.

Zastosowanie

Zakres czynności pracownika może być załącznikiem do umowy o pracę albo może być dostarczony w późniejszym czasie. W takim wypadku należy umieścić ten dokument w aktach osobowych pracownika. Poinformowanie pracownika jest ważne w sytuacjach, gdy pracodawca chce nałożyć karę porządkową lub wypowiedzieć umowę o pracę z powodu niewłaściwego wykonywania obowiązków. W takich wypadkach pracownik nie może bronić się twierdząc, że nie znał dokładnie swoich obowiązków i wymagań pracodawcy odnośnie jego zadań i kompetencji. Z tego powodu, zwykle przygotowuje się 3 egzemplarze zakresu: dla pracownika, bezpośredniego przełożonego oraz do akt.

Przykłady zakresu czynności

Zakres obowiązków ogólnych

  • Pracownik jest zobowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę;
  • Pracownik jest zobowiązany w szczególności:
    • przestrzegać czasu pracy,ustalonego w zakładzie pracy;
    • przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;
    • dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachowywać w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
    • przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
    • przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Zakres obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej



  • Podstawowym obowiązkiem pracownika jest przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej;
  • Pracownik jest zobowiązany w szczególności:
    • znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym;
    • wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych zw tym zakresie poleceń przełożonych;
    • dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz porządek i ład w miejscu pracy;
    • stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielone środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, zgodnie z ich przeznaczeniem;
    • poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym badaniom lekarskim i stosować się do zaleceń lekarskich;
    • niezwłocznie zawiadomić przełożonych o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec innych pracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie;
    • współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;
    • przestrzegać przepisów o ochronie przeciwpożarowej.


Do innych czynności należą już szczegółowy zakres opracowywany w zależności od stanowiska:
  • zakres obowiązków na stanowisku pracy;
  • zakres praw;
  • zakres odpowiedzialności;
  • szczegółowy zakres obowiązków.


Nie należy jednak w zakresie czynności wpisywać zwyczajowej pozycji "inne zadania zlecone przez kierownika", ponieważ taki zapis nic nie oznacza i nie może być podany jako dowód w sądzie. Z kodeksu pracy wynika, że pracownik ma obowiązek wykonywać polecenia przełożonych w zakresie swojego stanowiska pracy. Co więcej, pracownik może zostać oddelegowany do wykonywania innych prac.

Wzór zakresu czynności



........................ ...............................

pieczęć pracodawcy miejscowość i data

ZAKRES CZYNNOŚCI PRACOWNIKA

Pan(i)........................................................

...................................................................................................

(stanowisko pracy lub rodzaj pracy określony w umowie)

Niniejszym informuję, że w związku z zatrudnieniem Pana(i) na stanowisku

....................................... do obowiązku Pana(i) będą należały następujące czynności:

1............................................................

2............................................................

3............................................................

Podany zakres obowiązuje Pana(nią) od dnia .......................................

..............................

(podpis pracodawcy)

Oświadczam, że zapoznałem się z zakresem czynności i zobowiązuje się do ich wykonywania.

...............................

(podpis pracownika)


Zobacz też

Bibliografia



  • M.Armstrong: Zarządzanie zasobami ludzkimi. Strategia i działania, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1996
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.