Yuppie ang. Yuppie

Yuppie – określenie pokolenia młodzieży ze Stanów Zjednoczonych, które rozpoczęło pracę zawodową w latach 80. XX wieku, a także grup kierujących się podobnymi wartościami i stylem życia. Charakterystycznym atrybutem dla tej kategorii społecznej jest dążenie do profesjonalizmu, pragmatyzm, indywidualizm, zamiłowanie do luksusu, dążenie do kariery i sukcesów finansowych. Dążenie do kariery prowadzące do pracy po kilkanaście godzin dziennie prowadziło do syndromu wypalenia zawodowego. Ponadto kariera okupiona była problemami w życiu rodzinnym i emocjonalnym.

Spis treści

Charakterystyka

Yuppies są wyśmiewani za ich ostentacyjną, indywidualną konsumpcję i potrzebę posiadania określonej pozycji społecznej wśród swoich rówieśników. Ekonomista Robert H. Frank z Cornell University, autor „Luxury Fever”, zauważył, że: „Gdy ludzie potępiali Yuppies, mieli znacznie niższe dochody niż oni, więc rzeczy na które yuppies wydawali swoje pieniądze, z ich punktu widzenia, wydawały się bezmyślne i niepotrzebne.”[1] Pro-skater i biznesmen Tony Hawk stwierdził, że yuppies dają „nam obraz jasnych swetrów „w serek” z kołnierzami pod spodem oraz wszystkiego, co było wstrętne w latach 80.”. Dodał również, że „ekstra tatuaż nie ukryje wewnętrznego pragnienia by być Donaldem Trumpem”.[2]

Pisarz i komentator polityczny Victor Davis Hanson napisał:

„Ruch yuppie(...) nie jest definiowalny przez klasę, czy dochód. Jest to raczej kulturowy fenomen końca XX wieku, popularny wśród młodych skoncentrowanych na sobie profesjonalistach, zdobywających dobre wynagrodzenie i cieszących się atrakcjami wyrafinowanego życia miejskiego. Żyją oni w oderwaniu od problemów i trosk mniej zamożnej i bardziej zaściankowej amerykańskiej klasy średniej. Dla mężczyzn Yuppie dobrze płatne posady w dziedzinie prawa, finansów lub w środowisku akademickim; fajny wygląd; wyuczona pewność siebie; elitarna edukacja; ogólna bliskość liberalnie myślących elit i odpowiednia rekreacja i fitness są symbolami prawdziwego mężczyzny.” [3]


Historia



Termin yuppie jest skrótem od angielskiego Young Urban Professional - dosłownie: młody wielkomiejski przedstawiciel wolnego zawodu[4] albo Young Upwardly Mobile Professionals - dosłownie: młodzi pnący się do góry profesjonaliści. W Polsce pogardliwym określeniem na yuppie jest japiszon, lub jego lokalny odpowiednik dorobkiewicz. Choć termin yuppie pojawił się dopiero we wczesnych lat 80., to już od roku 1968 dyskutowano na temat young urban professionals.

Krytycy uważają, że zapotrzebowanie na błyskawiczne kierownictwo spowoduje, że niektórzy młodzi karierowicze pomylą zmianę z rozwojem. Jeden z nowojorskich doradców skomentował:

„Wielu kierowników w wieku 20 lub 30- kilku lat było tak zajętych skakaniem z posady na posadę, że nigdy nie rozwinęli swoich umiejętności. Byli skłonni doświadczać nagłego załamywania się własnych karier i utraty energii do działania.”[5]


Joseph Epstein został uznany za pierwszego, który ukuł ten termin w 1982 roku[6]. Pozostaje to jednak kwestią sporną. Niektórzy twierdzą, że pierwszy raz słowo to pojawiło się w druku w maju 1980 roku, w magazynie „Chicago”, w artykule Dana Rottenberga.[7] Wszedł on do powszechnego użycia w Stanach Zjednoczonych w 1983 roku, gdy felietonista Bob Greene opublikował historię grupy biznesowej, współpracującej w sieci, utworzonej w 1982 roku przez byłego radykalnego lidera Jerry'ego Rubina. Niegdyś należał do International Youth Party (jej członków nazywano yippies). Greene twierdził, że słyszał jak ludzie pracujący w tego typu grupie żartowali, że Rubin „odszedł od bycia yippie do bycia yuppie”. Nagłówek publikacji Geene'a brzmiał: „Od Yippie do Yuppie”[8][9]. Humorystka tygodnika „East Bay Express” Alice Kahn, twierdzi, że użyła tego terminu w felietonie z 1983 roku. Niektórzy to jednak kwestionują [10][11] . Słowo yuppi swoją popularność zdobyło w efekcie publikacji „The Yuppie Handbook„, która ukazała się w styczniu 1983 roku. Niedługo po tym, w 1984, senator Gary Hart kandydował na prezydenta Stanów Zjednoczonych jako „kandydat yuppie[12]. Termin ten używany był również do wskazywania grupy demograficznej, która popierała kandydaturę Harta [13]. „Newsweek” ogłosił rok 1874 „rokiem yuppie” i stwierdził, że wysokość wynagrodzenia, zawody oraz polityka yuppie są „demograficznie nieprzejrzyste”[14].

W latach 90., większość yuppies przeszła do klasy średniej. Nadal jednak prowadzili oni styl życia klasy wyższej. W wieku 30-40 kilku lat pobierali się i zakładali rodziny.

Termin yuppie ponownie trafił do użycia na początku XXI wieku. W październiku 2000 roku, David Brooks zauważył w artykule w „Weekly Standard”, że Benjamin Franklin, w związku ze swoim niebywałym bogactwem, kosmopolityzmem i przygodami życia towarzyskiego jest „Naszym Założycielskim Yuppie”[15]. Niedawno opublikowany artykuł „Details”, ogłosił „Powrót Yuppie”, twierdząc, że yuppie z 1984 roku i yuppie z 2006 roku są tak podobni, że aż nie do odróżnienia”[16]. Artykuł z tego samego okresu, opublikowany w „New York Times”, określał jogę i inne elementy kultury indyjskiej, takie jak ubrania, jedzenie i meble, jako znak rozpoznawczy rosyjskich yuppie [17].

Powstanie yuppie można zaobserwować w krajach rozwiniętych takich jak Japonia, gdzie sarariman (osoba opłacana pensją) zyskały na znaczeniu w latach 80. i 90. W Meksyku termin yuppi jest neologizmem, który określa mieszkańców metropolii Meksyk, znanej z posiadania nowoczesnej gospodarki opartej na pracy białych kołnierzyków. Natomiast w Ameryce Południowej słowo yuppie było używane w tym samym znaczeniu, co w pozostałej części zachodniego świata.

Zobacz też



Bibliografia



ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.