Urlop

niem. Urlaub, ang. annual leave

Urlop - czas wolny od świadczenia pracy przez pracownika, który przewidziany jest przez przepisy prawa. W zależności od rodzaju urlopu pracownik może otrzymywać za niego wynagrodzenie lub nie. Każdy pracownik, który zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, którego nie może się zrzec[1].

Spis treści

Urlop wypoczynkowy

Pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze[2]:
  • 20 dni - przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat
  • 26 dni - przy zatrudnieniu dłuższym niż 10 lat


W niektórych zawodach pracownicy mają prawo do dodatkowych urlopów. Są to np. sędziowie, prokuratorzy, nauczyciele i strażacy.

Urlop w niepełnym wymiarze czasu pracy

W przypadku osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy urlop należy ustalić proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Podstawowy wymiar urlopu, czyli 20 lub 26 dni należy pomnożyć przez ułamek, jaki stanowi wymiar pracy (np. 1/2, 1/5). W przypadku otrzymania wyniku będącego ułamkiem należy zaokrąglić go do pełnego dnia.

Urlop bezpłatny

Urlop bezpłatny to zwolnienie pracownika od świadczenia pracy przysługujące bez prawa do wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z pracą. Udzielenie tego rodzaju urlopu nie powoduje rozwiązania stosunku pracy, ale zawiesza czas realizacji umowy o pracę.

Skutki udzielenia urlopu pracownikowi:
  • zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy,
  • zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego o okres urlopu bezpłatnego, chyba, że urlopu udzielono na okres krótszy niż miesiąc,
  • nieotrzymanie wynagrodzenia i innych świadczeń,
  • niewliczenie urlopu w staż pracy.


O tym, czy pracownik pójdzie na urlop bezpłatny decyduje pracodawca. Przy ubieganiu się o udzielenie urlopu bezpłatnego konieczny jest pisemny wniosek.

Urlop okolicznościowy

Urlop okolicznościowy umożliwia pracownikowi uczestnictwo w ważnych dla niego wydarzeniach osobistych lub rodzinnych.Kiedy przysługuje urlop okolicznościowy:
  • w wypadku ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka (2 dni),
  • śmierć i pogrzeb małżonka pracownika, dziecka, lub rodziców (2 dni),
  • ślub dziecka (1 dzień),
  • śmierć i pogrzeb osoby krewnej lub będącej pod opieką, czy na utrzymaniu pracownika (1 dzień).


Wykorzystując urlop okolicznościowy pracownik ma prawo do wynagrodzenia.

Urlop wychowawczy

Urlop wychowawczy jest to szczególny rodzaj urlopu, który udzielany jest w celu sprawowania opieki nad małym dzieckiem. Opieka ta nie może trwać dłużej niż do ukończenia 4-tego roku życia dziecka. Wyjątek stanowi opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym, którym pracownik może się opiekować, aż osiągnie ono pełnoletność. Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy.

Urlop macierzyński

Urlop macierzyński to jedno z najważniejszych uprawnień przysługujących w związku z urodzeniem dziecka. Jego celem jest ochrona zdrowia matki w ostatnim stadium ciąży oraz zapewnienie opieki nad dzieckiem w pierwszych miesiącach.Do urlopu macierzyńskiego uprawnieni są wyłącznie:
  • pracownica, która urodziła lub adoptowała dziecko,
  • pracownik, który jest ojcem i dziecko pozostaje pod jego wychowaniem, lub który adoptował dziecko.


Wymiar urlopu macierzyńskiego wynosi[3]:
  • 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka
  • 31 tygodni - w przypadku urodzenia bliźniaków
  • 33 tygodnie - w przypadku urodzenia trojaczków
  • 35 tygodni - w przypadku urodzenia czworaczków
  • 37 tygodni - w przypadku urodzenia więcej niż czworga dzieci


Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Anna Jamorska: Urlop, Encyklopedia zarządzania
  • Urlop, Wikipedia pl
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.