Unikanie opodatkowania

Unikanie podatków - sztuczna redukcja odpowiedzialności podatkowej do takiego poziomu, gdzie są one najniższe. Wiąże się z tym zaniżanie dochodu publicznego. Jest tak stare jak same podatki. Zjawisko to różni się od siebie w różnych krajach w zależności od obowiązującego w danym państwie prawa podatkowego.

Spis treści

Kryteria odróżnienia legalnych i nielegalnych metod unikania opodatkowania

Ciężko jest odróżnić legalne, a nielegalne unikanie płacenia podatków dlatego zostały sformułowane cztery podstawowe kryteria mające być pomocne w tym względzie:
  • rozmiary korzyści osiągniętych poprzez uchylanie się od opodatkowania;
  • fikcyjnych charakter działalności;
  • przyczyny działalności;
  • ocena odpowiednich władz.


Często gdy w "grę" wchodzą duże pieniądze mamy do czynienia z profesjonalnym doradztwem. W związku z tym w wielu krajach trwa nieustanna walka pomiędzy osobami unikającymi płacenia podatków a organami odpowiedzialnymi za ich ściąganie. A więc ustawodawstwo musi być tak skonstruowane, aby z jednej strony umożliwiało walkę z tym procederem, a z drugiej strony nie wyrządziło szkód wśród osób rzetelnie wywiązujących się ze swoich zobowiązań podatkowych.

Metody służące unikaniu opodatkowania

Oczywiście istnieje wiele środków służących unikaniu opodatkowania, ale za zasadne uważa się wyróżnienie trzech podstawowych:
  • wykorzystanie istniejącego prawa podatkowego, które celowo zwalnia od podatku określone dochody;
  • wykorzystanie innych przepisów, dzięki którym inwestorzy działający w określonych branżach gospodarki otrzymują pewne przywileje podatkowe;
  • wykorzystanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (treaty shopping).
Jeśli chodzi o dwie pierwsze metody to można ich dokonać poprzez np.:
  • wykorzystanie dywidend, dzięki czemu dochód zamieniany jest w kapitał;
  • wykorzystanie możliwości przekazania dochodu lub aktywów w ręce osoby, która jest zwolniona od podatku lub ma go ograniczonego;
  • gromadzenie kapitału w formie pożyczek;
  • płacenie za usługi i towary w formie pożyczek.
Najlepszym sposobem unikania podatków we własnym kraju wydaje się przeniesienie działalności lub kapitału do innego kraju- raju podatkowego, dzięki czemu władze podatkowe nie mają o nich żadnych informacji.

Podsumowanie

Unikanie podatków rodzi nieprzyjemne skojarzenia, a mianowicie uważane jest za zachowanie nieetyczne i nierespektujące prawo. Jednak termin ten powinien mieć bardziej neutralnych charakter, gdyż z jednej strony unikanie opodatkowania może mieć miejsce w ramach litery prawa, a z drugiej strony być jednocześnie niezgodne z duchem prawa.

Bibliografia

  • Beata Chryczyk: Unikanie opodatkowania, Encyklopedia zarządzania
  • J. Głuchowski: Oazy podatkowe, Warszawa 1996
  • T. Lipowski: Raje podatkowe - charakterystyka i sposoby wykorzystywania, Gdańsk 2002
  • T. Lipowska: Raje podatkowe a unikanie opodatkowania, Warszawa 2004
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.