Udział w zyskach ang. profit sharing

Udział w zyskach – rodzaj wynagrodzenia, zaliczany do dodatkowych składników wynagrodzenia tzw. dochodów odroczonych. Jest formą partycypacji finansowej, w której między pracowników zostaje rozdzielona pewna część dochodu organizacji.

Spis treści

Opis szczegółowy



Udział w zyskach jest formą wynagrodzenia bonusowego, wypłacaną obok stałej pensji i premii. Jeżeli firmę cechuje stały rozwój i wysoka wydajność, między pracowników zostaje rozdzielona część wygospodarowanego zysku. Pracownicy mogą mieć swój własny wkład w wyniki firmy, na przykład poprzez wyższą efektywność i wydajność pracy, bądź niższy Koszt całkowity. Dzięki czynnemu ich udziałowi w zarządzaniu organizacją mogą przyczynić się do usprawnienia jego funkcjonowania i zwiększyć jego rentowność.

Właśnie taki przejaw aktywności i ambicji jest nagradzany dodatkami do płac w formie premii z zysku firmy. Udział w zyskach jest związany z konkretnymi efektami pracy, np. zastosowaniem nowych rozwiązań, obniżką kosztów, reorganizacją pracy. Wypłacany jest zazwyczaj w formie pieniężnych dodatków do płac, ale dopuszcza się możliwość przekazania pracownikom akcji spółki lub innych tytułów własności.

Sam System udziału w zyskach wykształcił się po drugiej wojnie światowej, zwłaszcza w latach siedemdziesiątych, a jego gwałtowny rozwój przypadł na lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte. Taki sposób dodatkowego wynagradzania rozkwitł zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. W krajach Europy Zachodniej stosuje się różne formy udziału w zyskach m.in.:
  • premie zależne od zysku (profit-related pay);
  • udział w zyskach (profit-sharing) - jako podstawę tworzenia niżej wymienionych systemów:
    • partycypacja oparta na udziałach w zysku (share-based profit sharing);
    • udział w zyskach oparta na obligacjach (bond-based profit sharing);
    • gotówkowe udziały w zyskach (cash-based profit sharing);
    • odroczone udziały w zyskach np. fundusze inwestycyjne (deferred profit sharing).


Wady i zalety

Zalety udziału w zyskach

  • Skuteczna metoda motywacyjna - przyczynia się do zwiększenia zaangażowania pracowników w pracę i wzrost satysfakcji z jej wykonywania.
  • Wzmocnienie więzi i identyfikacji pracowników z organizacją - pracownik czuje się częścią firmy, co przekłada się na jego realne zaangażowanie i łagodzi konflikty między pracownikami a właścicielem.
  • Organizacja zyskuje lojalność najlepszych robotników - zwiększa tym samym szanse na zatrzymanie pracowników wyższego szczebla i specjalistów, przez co nie grozi firmie wysoka Fluktuacja pracowników.
  • Sprzyja dobrej atmosferze pracy przy równoczesnym oszczędzaniu i rozwoju kapitałowym firmy - organizacje posiadające partycypację w zyskach osiągają lepsze wyniki finansowe. Jest to ściśle związane ze zwiększeniem wydajności pracy i stosowaniem nowych rozwiązań organizacyjno-techniczych.
  • Koszty pracy stają się proporcjonalne do kosztów całkowitych przedsiębiorstwa - wobec tego koszty mają mniejszy wpływ na ceny, zwiększają elastyczność zatrudnienia, przy równoczesnym ograniczeniu jego nadwyżki. W związku z tym system udziału w zyskach może wpłynąć na zmniejszenie bezrobocia i inflacji, zmniejszając jednocześnie ryzyko finansowe, gdyż płace w wyższym stopniu reagują na zmiany wyników gospodarczych.

Wady systemu udziału w zyskach

  • Trudność implementacji - ten rodzaj wynagradzania jest bardzo skomplikowany i wymaga zatrudnienia odpowiednich specjalistów w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi.
  • Rozproszenie - w przypadku wynagradzania akcjami istnieje możliwość rozproszenia kapitału spółki.
  • Spadek wartości - wynagradzanie pracowników papierami wartościowymi wiąże się z niebezpieczeństwem spadku wartości akcji w wyniku bessy na giełdzie czy załamaniu w sektorze gospodarczym.


Gainsharing



Forma udziału pracowników w korzyściach wynikających z obniżenia kosztów lud podwyższenia efektywności pracy zespołu pracowniczego w danej organizacji. Celem tej formy udziału w zyskach jest wzrost produktywności pracy i lepsza jej organizacja.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.