System alarmowy ang. burglar alarm

System alarmowy - zespół urządzeń służących najczęściej zabezpieczeniu danego obiektu przed włamaniem (system alarmu włamania) lub pożarem (system przeciwpożarowy). Systemy alarmowe nie są skomplikowane w obsłudze, a zwiększają bezpieczeństwo obiektu (firma, Magazyn, dom, garaż itp.).

Spis treści

Zasada działania

W systemach alarmu włamania najczęściej wykorzystuje się pasywne czujniki podczerwieni reagujące na ruch (PIR) i czujniki magnetyczne (kontaktrony) umieszczane na oknach, drzwiach, bramach garażowych (wzbudzenie czujnika powoduje alarm). System przeważnie uzbrajany/rozbrajany jest przez wpisanie na klawiaturze specjalnego kodu ustalonego przez użytkownika.

Często dodatkowym elementem do systemu alarmu włamania jest system antynapadowy, zrealizowany w formie pilota lub ukrytego przycisku alarmowego. Klawiatury kodowe posiadają funkcję wybierania kodu pod przymusem, która powoduje uruchomienie systemu alarmu napadu - cichy alarm, wezwanie ochrony.

Istotną grupę wśród systemów alarmowych stanowią systemy alarmów przeciwpożarowych. Najczęściej oparte są one o optyczne czujki dymu, czujki ognia oraz przyciski ręcznego powiadamiania- zgodnie z normą EN-54 nazywane Ręcznymi Ostrzegaczami Pożarowymi (w skrócie ROP). W dużych obiektach często posiadają połączenie ze strażą pożarną oraz współdziałają z innymi systemami ochrony przeciwpożarowej - automatycznymi systemami gaśniczymi (zraszacze wodne, systemy gaszenia gazem), systemy nawiewowe i oddymiania, awaryjne oświetlenie, dźwiękowy system ostrzegania (DSO) itp.

Główne elementy składowe systemu alarmu włamania



W skład systemów alarmowych najczęściej wchodzą:
  • centrala alarmowa: (serce całego systemu) wyposażona w układ sterujący całym systemem, zasilacz i akumulator,
  • klawiatura alarmowa: (inaczej zwana manipulatorem kodowym, za pośrednictwem tego urządzenia użytkownik komunikuje się z centralą, błędnie potocznie nazywana szyfratorem,
  • różnego typu czujniki i detektory,
  • sygnalizatory: urządzenia akustyczne lub akustyczno-optyczne sygnalizujące zadziałanie systemów alarmowego - alarm, sabotaż itp.,
  • dialer telefoniczny: urządzenie przekazujące informacje na temat systemu - alarm, załączenie/wyłączenie czuwania - za pomocą sieci telefonii stacjonarnej,
  • moduł GSM: urządzenie przekazujące informacje na temat systemu - alarm, załączenie/wyłączenie czuwania - za pomocą sieci komórkowej GSM,
  • radiopowiadomienie: urządzenie przekazujące informacje na temat systemu - alarm, załączenie/wyłączenie czuwania - na odległość do kilkunastu kilometrów, za pomocą fal radiowych,
  • radiolinia: nadajnik z pilotami umożliwiającymi załączenie/wyłączenie czuwania, wyzwolenie opóźnienia na wejście do obiektu, wyzwolenia alarmu napadowego,
  • blokady: urządzenia uniemożliwiające kradzież, dostęp lub ucieczkę.


Podstawowe czujki i detektory

Detektory ruchu



Istnieją trzy główne typy czujników reagujące na występowanie ruchu w "polu widzenia" urządzenia:
  • pasywne czujki podczerwieni (PIR) - reagują na zmianę promieniowania podczerwonego (emitowanego przez obiekty o temperaturze wyższej od otoczenia), nie są one wrażliwe na obiekty nie emitujące ciepła lub emitujące go zbyt mało (np. wskutek izolacji termicznej).
  • czujniki mikrofalowe - działają na zasadzie radaru Dopplerowskiego wysyłając falę elektromagnetyczną i odbierając falę odbitą (wskutek odbicia fali od poruszającego się obiektu następuje zmiana jej częstotliwości), są one wrażliwe głównie na ruch w kierunku do i od czujki.
  • czujniki ultradźwiękowe - działanie zbliżone do mikrofalowych, z tą różnicą że wykorzystują fale akustyczne (w zakresie niesłyszalnym) i reagują na ruch ośrodka (powietrza); w związku z tym podatne są na fałszywe alarmy wywołane przepływem powietrza. Używane powszechnie w instalacjach alarmowych instalowanych w samochodach.
  • Ponadto czasem do detekcji ruchu wykorzystywane są kamery telewizji przemysłowej w połączeniu z detektorami ruchu w obrazie.

Detektory działalności i inne detektory wtargnięcia

Czujniki mające na celu wykrywanie działalności w jakimś pomieszczeniu lub na jakimś obiekcie, ich szczególnym przypadkiem jest opisana wcześniej czujka stłuczenia szyby i opisane tam problemy dotyczące fałszywych alarmów dotyczą także tych czujników. Wyróżnić można dwa typy:
  • czujniki inercyjne, zwane także wibracyjnymi - reagują na występowanie drgań/wstrząsów w miejscu/powierzchni, na której zostały zamontowane.
  • czujniki akustyczne - reagują na dźwięki.


W specyficznych systemach zabezpieczeń (np. banki) spotkać można także inne rodzaje czujników - np. czujniki reagujące na zmianę ciśnienia w zamkniętym pomieszczeniu związaną z jego otwarciem, czujniki sejsmiczne reagujące na wybuch, czujniki dostępu do zamków montowane na zamkach sejfów, czujniki światłowodowe rozwieszane na ogrodzeniach reagujące reflektometrycznie na próbę pokonania ogrodzenia itp.

Detektory pożaru

Inne równoważne nazwy detektorów pożaru, to czujki wykrywacze pożaru i ostrzegacze pożarowe. Ze względu na zasadę działania wyróżnić można 4 główne typy detektorów mających na celu wykrywanie pożaru:
  • optyczne czujki dymu - dym który dostaje się do komory powoduje rozpraszanie światła podczerwonego emitowanego przez diodę LED, co prowadzi do zmiany w oświetleniu detektora i zadziałania czujki.
  • jonizacyjne czujki dymu (zwane izotopowymi) - niewielka ilość substancji radioaktywnej jonizuje powietrze. Sygnał alarmowy jest w nich uruchamiany, gdy cząsteczki dymu połączą się ze zjonizowanymi przez urządzenie cząsteczkami powietrza,
  • półprzewodnikowe detektory dymu - reagują na substancje chemiczne wchodzące w skład dymu (działanie podobne do opisanych poniżej detektorów gazów),
  • termiczne - reagują na ciepło wydzielane w trakcie spalania. Odporne na dym.


Ze względu na sposób identyfikacji alarmującej czujki istnieje podział na czujki konwencjonalne i adresowalne.
  • Konwencjonalne - w tym systemie są łączone równolegle i alarm jest identyfikowany jako alarm z dowolnej czujki należącej do danego obwodu obejmującego np. I piętro obiektu. Bardziej szczegółowa identyfikacja jest możliwa tylko przez osobiste sprawdzenie, która czujka zadziałała (w czujce świeci się lampka informująca o uaktywnieniu czujki).
  • Adresowalne - w tym systemie czujki są również wpięte do obwodu obejmującego np całe piętro ale w ponieważ każda czujka ma swój indywidualny adres to w centrali pożarowej jest identyfikowana pojedyncza czujka, która sygnalizuje pożar (np. I piętro, czujka w pokoju socjalnym). Identyfikacja odbywa się przy wykorzystaniu protokółu transmisji.


Możliwe są dwie polityki stosowania protokółów:
  • Producent czujek opracowuje własny protokół i udostępnia go producentom central.
  • Zarówno czujki jak i centralę produkuje jedna firma i zachowuje parametry protokółu w tajemnicy.


Istnieje jeszcze kilka innych kryteriów podziału np. czujki dwustanowe / wielostanowe czujki kasowalne samoczynnie lub ręcznie wielokrotnego użytku lub jednorazowe (te ostatnie to np. ampułki pękającej pod wpływem temperatury, lub złącza zespojonego stopem Wooda, który w wysokiej temperaturze topi się rozwierając elektryczne połączenie w obwodzie alarmowym).

Detektory gazów

Są to najczęściej czujniki półprzewodnikowe, reagujące na podwyższone stężenia określonego rodzaju gazu, np. metanu (będącego głównym składnikiem gazu ziemnego), LPG, czadu czy gazów usypiających lub zabijających.

Kontrola systemu

Niektóre firmy ubezpieczeniowe lub lokalne agencje wymagają, aby systemy alarmowe był instalowane na kod, bądź zostały potwierdzone przez niezależną stronę trzecią. Kontrola systemu alarmowego powinna być przeprowadzana co 6 - 12 miesięcy, aby upewnić się, że wszystkie elementy wewnętrzne, czujniki i zasilacze działają poprawnie. W przeszłości, taka kontrola wymagałaby odpowiedniego serwisanta. Dziś z wykorzystaniem internetu, pasma radiowego i odpowiedniego IP / urządzenia nadawczo- odbiorczego, niektóre kontrole mogą być przeprowadzane na odległość.

Fałszywe alarmy

Niezawodność systemu może być problemem, gdy powoduje on fałszywe alarmy bądź zupełny ich brak. W obu tych przypadkach istotne są Koszta. W wielu systemach prawnych, opłaty za powtarzające się fałszywe alarmy są znaczące i mogą prowadzić do utraty realizowanej usługi. Choć starty wynikające z przestępstwa mogą być znacznie większe. Jedynie około 1% alarmów policyjnych faktycznie dotyczy przestępstw[1][2].

Fałszywe alarmy mogą zostać wywołane przez niezamierzone działania lub inne dobrze działające systemy alarmowe. Pojawiają się również wtedy, gdy ma miejsce awaria systemu alarmowego, która wpływa na jego stan. We wszystkich trzech przypadkach, źródło problemu powinno być natychmiast odnalezione i naprawione, tak aby osoby odpowiadające za alarm, nie straciły wiarygodności w raportach alarmowych.

Łatwo zauważyć kiedy pojawiają się fałszywe alarmy. Systemy są tak zaprojektowane, aby reagować na tego typu okoliczności. Fałszywe alarmy są bardziej kłopotliwe, ponieważ zazwyczaj wywołują potrzebę okresowego testowania, które ma potwierdzać, że czujniki działają, a do osób monitorujących dociera poprawny sygnał. Niektóre sygnały są tak zaprojektowane, aby wykrywać wewnętrznie problemy, takie jak utrata łączności, niski poziom baterii lub zupełne jej wyładowanie itd. Choć wcześniejsze fałszywe alarmy mogły być wywoływane przez niewielkie zakłócenia, takie jak insekty czy zwierzęta, to nowsze modele posiadają technologię do pomiaru wielkości/ masy obiektu powodującego zakłócenia, a tym samym są w stanie określić jak poważne jest zakłócenie. Jest to szczególnie przydatne w alarmach przeciwwłamaniowych.

Redukcja fałszywych alarmów

Obecnie właściciele domów i firm mogą stosować nowy typ klawiatury alarmowej zaprojektowany po to, by pomóc zredukować fałszywe alarmy.

Oparta na standardzie CP-01-2000, opracowanym przez American National Standards Institute oraz Security Industry Association, nowa generacja klawiatur alarmowych skupia się na błędach użytkownika, poprzez dodatkowe zabezpieczenia, które mają minimalizować nieuzasadnione wzywanie służb ratowniczych.

Właściwością klawiatur alarmowych CP-01 jest rozwój funkcji oznajmiania. Emitują one inny dźwięk podczas 10 ostatnich sekund po włączeniu alarmu, co przyspiesza wyjście z lokalu. Ponadto, czas na wyjście podwaja się, gdy użytkownik wyłączy funkcję wstępnego ostrzegania.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.