Syndrom grupowego myślenia

Syndrom grupowego myślenia - termin w psychologii społecznej, zaproponowany w 1972 roku przez amerykańskiego psychologa Irvinga Janisa. Zjawisko charakteryzuje się uleganiem ograniczającej sugestii i naciskowi grupy, której jest się członkiem. W wyniku narzuconej autocenzury członkowie grupy podlegającej temu zjawisku, zubażają dobrowolnie swoje zdolności intelektualne. Myślenie grupowe prowadzi w skrajnym stadium do zupełnej utraty przez grupę poczucia rzeczywistości, przecenianie własnej siły i możliwości działania. Syndrom ten oznacza również izolację grupy od otoczenia i zamknięcie się grupy we własnym świecie.

Objawy syndromy grupowego myślenia

Według Irvinga Janisa syndrom ten charakteryzuje się następującymi objawami:
  • iluzja nieomylności i pewności siebie;
  • lekceważenie niepomyślnych informacji;
  • wiara we własną etykę zawodową, nieuwzględnianie etycznych i moralnych aspektów decyzji;
  • lekceważące traktowanie wyników i osób spoza zespołu;
  • wywieranie nacisku dla wymuszenia konformizmu;
  • samocenzurowanie się (aby uniknąć powtarzających się negatywnych reakcji grupy, krytyczni jej członkowie decydują się w końcu milczeć);
  • iluzja jednomyślności (milczenie jest traktowane jako wyraz zgody);
  • filtrowanie informacji, tzn. członkowie grupy starają się nie dopuścić informacji sprzecznych ze zdaniem grupy.


Zapobieganie

Aby uniknąć wystąpienia grupowego myślenia, każdy członek grupy powinien wnikliwie i krytycznie ocenić wszystkie możliwe rozwiązania. Przywódca nie powinien zbyt wcześnie wygłaszać swojego poglądu, aby wszyscy członkowie grupy mieli szanse wypowiedzieć się swobodnie. Po ustaleniu wstępnej decyzji, grupa powinna przeprowadzić jeszcze jedno spotkanie, na którym każdy członek grupy, który poczuje taką potrzebę będzie miał możliwość ponownego przedstawienia swojego poglądu. Dobrym rozwiązaniem jest też podzielenie grupy na dwa odrębne zespoły w ramach, których przeprowadzone zostaną dyskusje, przedstawione będą wady i zalety poszczególnych rozwiązań a następnie zespoły skonfrontują swoje ustalenia.

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.