Stres w pracy

Stres w pracy - stres związany z pracą. Można go rozumieć jako dyskomfort psychiczny, wywołany rozbieżnością pomiędzy warunkami i wymaganiami stawianymi pracownikowi, a jego możliwościami poradzenia sobie z nimi w danym momencie. Pracownik dostrzega ten rozdźwięk jako zagrożenie swego zdrowia, życia lub własnej integralności.

Spis treści

Przyczyny



Do czynników wpływających na stres zalicza się m.in.:
  • przeciążenie ilościowe pracą – na pracowniku spoczywa obowiązek wykonania dużej liczby zadań w krótkim czasie, a warunki pracy uniemożliwiają mu koncentrację;
  • przeciążenie jakościowe pracą - jest ono powodowane m.in. przez zadania trudne lub skomplikowane umysłowo, które wymagają ciągłego dokształcania pracownika;
  • niedociążenie jakościowe - skutek monotonnej pracy lub pracy poniżej możliwości pracownika;
  • konfliktowość roli, oddziałująca na pracownika w sytuacjach takich jak konieczność godzenia sprzecznych interesów, czy praca w sytuacji uzyskiwania sprzecznych poleceń;
  • poziom wymagań i zdolność sprostania im;
  • brak wsparcia społecznego.


Przeciwdziałanie stresowi w miejscu pracy



Działania zapobiegające stresowi zawodowemu to z jednej strony interwencja nastawiona na organizację (polegająca na osłabieniu stresującego charakteru środowiska zewnętrznego), a z drugiej działania ukierunkowane na jednostkę (służące obniżeniu indywidualnej podatności na stres).

Działania organizacyjne



Do działań organizacyjnych należą m.in.:
  • zarządzanie przez partycypację - środkiem zwiększającym kontrolę pracownika nad zleconą mu pracą jest angażowanie go w różne procesy organizacyjne, a szczególnie pozwolenie mu na samodzielne podejmowanie decyzji podczas realizacji zadań;
  • odpowiednie wsparcie społeczne oraz dostępność informacji zwrotnej -zapewniane m.in. przez różne rodzaje formalnych i nieformalnych spotkań czy wyjazdów integracyjnych;
  • oferowanie elastycznych godzin pracy - dzięki takiemu podejściu można przeciwdziałać stresowi związanemu z niemożliwością utrzymania równowagi praca – dom (zwłaszcza u kobiet);
  • uświadamianie pracownikowi jego roli zawodowej i określanie celów - polega na szczegółowym wyjaśnianiu pracownikom ich roli zawodowej i zakresów odpowiedzialności a także sposobów osiągania celów. Ważne jest również odpowiednie Motywowanie pracowników;
  • tworzenie autonomicznych zespołów - przykładem może być tworzenie 8–12-osobowych zespołów, które dysponują większą niezależnością i są odpowiedzialne nie za jedno, lecz grupę zadań.

Działania indywidualne



Do działań indywidualnych należą:
  • samoakceptacja i pozytywne myślenie - uświadomienie sobie oraz zaakceptowanie granic własnych możliwości chroni przed dążeniem do nierealistycznych celów;
  • wsparcie najbliższych - uzyskanie społecznego wsparcia zwiększa poczucie własnej wartości, uspokaja i uśmierza negatywne uczucia;
  • planowanie - efektywne planowanie prowadzi do sprawniejszej realizacji zadań;
  • poczucie kompetencji - osoby, które są pewne swoich kwalifikacji i wiedzy, rzadziej oceniają wykonywaną pracę jako stresującą;
  • trening relaksacyjny i ćwiczenia fizyczne - trening relaksacyjny jest doskonałym sposobem na uwolnienie się od skutków stresu. Polega on na stopniowym zmniejszaniu napięcia mięśniowego, co pozwala kontrolować zdenerwowanie.


Pokonywanie stresu w pracy



Stres w pracy można pokonać wykorzystując w tym celu następujące sposoby:
  • ćwiczenia fizyczne - ludzie, którzy regularnie uprawiają ćwiczenia, odczuwają mniej napięcia i stresu, maja więcej pewności siebie i optymizmu. Lepszy stan fizyczny zwiększa także odporność na wiele występujących chorób. Osoby, które nie ćwiczą regularnie, odczuwają większy stres i łatwiej wpadają w depresję. Częściej również dostają zawału serca i łatwiej zapadają na różne choroby.
  • relaks - pomaga on w przygotowaniu i radzeniu sobie ze stresem. Relaks ma różne formy, np. regularne urlopy. Relaksu można również nauczyć się w miejscu pracy. Zaleca się robienie regularnych przerw wypoczynkowych w ciągu dnia pracy.
  • umiejętne gospodarowanie czasem - dzięki temu można kontrolować stres. W ten sposób wiele codziennych napięć można złagodzić lub wręcz wyeliminować. Jedna z metod polega na sporządzaniu co rano listy spraw, które trzeba załatwić w danym dniu, a następnie załatwiać je według ich znaczenia.
  • grupy wsparcia - taką grupą może być rodzina lub przyjaciele, z którymi można wspólnie spędzić wieczór po ciężkim dniu spędzonym w pracy. Rodzina i przyjaciele pomagają walczyć z bieżącym stresem oraz stresem związanym z momentami kryzysu. Można również sięgać do innych grup wsparcia, takich jak ośrodki lokalne i instytucje religijne.


Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.