Strategie zakupów

Strategie zakupów - odpowiednie podejście do procesu planowania i organizacji zakupów.

Strategie pozyskiwania dóbr uwzględniające charakter powiązań między sprzedającym a kupującym - dominującymi początkowo strategiami dotyczącymi relacji między dostawcą a odbiorcą były zasady konkurencji cenowej i jakościowej. Dopiero z czasem (w latach80.) zaczęły się krystalizować idee logiczne (supply chain management i pipeline management), zakładające ścisłą współpracę, a nawet strategiczne partnerstwo kontrahentów.

Spis treści

Grupy przedmiotów zakupu



Wybrane grupy przedmiotów zakupu:
  • surowce i materiały wyjściowe, podlegające w danym przedsiębiorstwie przetwarzaniu w procesach aparaturowych bądź obróbczych;
  • półfabrykaty podlegające obróbce;
  • gotowe elementy kooperacyjne, montowane w wyrobach finalnych przedsiębiorstw;
  • specjalizowane podzespoły i zespoły;
  • materiały powszechnego zastosowania;
  • paliwa stałe, płynne, gazowe, a także - energia cieplna, elektryczna i inna.


Narzedzia analityczne wykorzystywane przy budowie strategii zakupowych



Rozwiniecie prawidłowej strategii zakupu wymaga przeprowadzenia wielu pracochłonnychanaliz. W celu uproszczenia pracy swoich partnerów biznesowych firmy doradcze rozwineły szeregnarzedzi badawczych. Do katalogu najpopularniejszych z nich z pewnoscia należy Macierz Kraljic’a. Model Petera Kraljic’a jest portfelowa metoda oceny sytuacji zakupowejoraz segmentacji kupowanego asortymentu.

Macierz dzieli artykuły zaopatrzeniowe można bowiem podzielić na 4 klasy:
  • artykuły strategiczne - o dużym wpływie na rentowności i wysokim ryzyku związanym ze stabilnością źródeł zaopatrzenia;
  • artykuły mające charakter „wąskich gardeł” - o niskim wpływie na rentowność, ale o dużym ryzyku;
  • artykuły mające charakter „dźwigni” - o dużym wpływie na rentowność, ale niskim ryzyku;
  • artykuły rutynowe - o nie istotnym wpływie na rentowność i niskim ryzyku.


Czteropolowa macierz dzieli nabywane asortymenty ze wzgledu na dwa kryteria: znaczenie nabywanych dóbr dla funkcjonowania przedsiebiorstwa oraz stopien komplikacji rynku dostaw. Przyporzadkowanie asortymentu do jednego z czterech pól pozwalarozpoznac, które asortymenty maja strategiczne znaczenie dla przedsiebiorstwa, gdzie leży potencjał najwiekszych oszczednosci oraz pozyskanie których dóbr może rodzić potencjalne trudnosci.

Strategie zakupowe



Strategie pozyskiwania dóbr względem liczby dostawców:
  • jeden dostawca (single sourcing)- oznacza posiadanie tylko jednego dostawcy, co implikuje możliwości budowania trwałych relacji oraz skutkuje zwiększonym ryzykiem;
  • jeden dostawca będący zarazem monopolistą w odniesieniu do nabywanego produktu (sole sourcing);
  • dwóch dostawców (dual sourcing)- to sytuacja w której przedsiębiorstwo zaopatruje się u 2 dostawców, co redukuje ryzyko przy jednoczesnym zachowaniu zalet posiadania tylko jednego dostawcy;
  • Wielu dostawców (multiple sourcing) - strategia ta charakteryzuje się dużym bezpieczeństwem, niskim stopniem uzależnienia od dostawcy, konkurencją między dostawcami, zwiększonymi kosztami administracyjnymi, utrudniona obsługą logistyczną.


Strategie zakupowe uwzględniające przedmiot zakupu:
  • Zakupy pojedynczych elementów (unit sourcing)- mało skomplikowanych komponentów i surowców do produkcji.
  • Zakupy modułów (modular sourcing) - gotowych modułów (charakterystyczne dla odchudzonych procesów produkcyjnych -lean production).


Strategie zakupowe wyodrębnione ze względu na geograficzny obszar penetracji, podstawowymi strategiami są:
  • zakupy lokalne (local sourcing);
  • zakupy krajowe (domestic sourcing);
  • zakupy globalne (globar sourcing).


Strategie uwzględniające lokalizację dostawy:
  • dostawcy zewnętrzni (external sourcing);
  • dostawcy wewnętrzni (internal sourcing).


Strategie uwzględniające czas dostawy:
  • dostawy do Magazynu powiększające istniejące Zapasy (stock sourcing);
  • dostawy zgodnie z zasadami pull i Just-in-time - bezpośrednio na odpowiednie stanowisko produkcyjne.


Strategie uwzględniające podmiot zakupów:
  • zakupy indywidualne;
  • zakupy wspólne.


Bibliografia

  • Aleksandra Zgórska: Strategie zakupowe, Encyklopedia zarządzania
  • Podział strategii zakupowych, logistica.pl
  • C. Skowronek, Z. Saryusz - Wolski: Logistyka w przedsiębiorstwie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999
  • E. Gołembieska: Kompendium wiedzy o logistyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Poznań, 2001
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.