Ochroniarz Przekierowano ze strony: Strażnik ang. security guard, security officer

Ochroniarz (strażnik, Pracownik Ochrony, Pracownik Ochrony Fizycznej Osób i Mienia) – Zawód wykonywany przez osobę zatrudnioną w agencji ochrony i zajmującą się zapewnianiem bezpieczeństwa i ochroną. Pracownikiem Ochrony jest też osoba posiadająca licencję pracownika ochrony I bądź II stopnia lub licencję pracownika zabezpieczenia technicznego I bądź II stopnia zatrudniona przez przedsiębiorcę, który utworzył w swoim zakładzie Wewnętrzne Służby Ochrony (dawna Straż Przemysłowa). Pracownik Ochrony wykonuje zadania ochrony w formie stałej, doraźnej, konwojowaniu mienia oraz przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych, a także dozorze sygnałów alarmowych. W polskim porządku prawnym podstawę prawną działania firm i pracowników ochrony określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (Dz.U. 1997 nr 114 poz. 740 z późniejszymi zmianami).

Spis treści

Pracownicy ochrony

Chociaż pracownicy ochrony znacznie różnią się od funkcjonariuszy policji, pracowników wojskowych, agentów federalnych / oficerów itp., w Australii i Stanach Zjednoczonych coraz większą ich część posiada Doświadczenie w policji lub wojsku, w tym w kadrach kierowniczych wyższego szczebla. Z drugiej strony, niektórzy pracownicy ochrony, szczególnie młodzi ludzie, traktują swoją prace jako praktyczne przygotowanie do późniejszej pracy w organach ścigania.

Rodzaje pracowników ochrony

Pracownik ochrony może zostać zaklasyfikowany jako:
  • wewnętrzny lub firmowy – zatrudniony przez spółkę lub organizację, którą ochrania, taką jak centrum handlowe, park rozrywki, czy kasyno,
  • kontraktowy – pracujący dla prywatnej firmy ochroniarskiej, która realizuje zlecenia w wielu miejscach,
  • bezpieczeństwa publicznego – osoba zatrudniona lub mianowana na oficera ochrony przez rząd lub agencje rządowe (zazwyczaj uzbrojony),
  • prywatny policjant lub specjalny policjant,
  • prywatny funkcjonariusz patrolu – oficerowie pojazdów patrolowych, które chronią wiele obiektów klienta,
  • parapolicja – agresywne firmy, które stale angażują się w śledztwa i aresztowania[1][2].


Istnieje wyraźna różnica między osobami wykonującymi obowiązki historycznie związane z pracą w ochronie a osobami, które odgrywają bardziej aktywną rolę w chronieniu osób i mienia. Pierwsi z nich, często nazywani strażnikami, uczeni są mantry obserwować i zgłaszać, minimalnie wyszkoleni i nie oczekuje się od nich, że będą zajmowali się ogółem populacji lub stawiali czoła przestępcom. Ci drudzy natomiast, są zazwyczaj bardzo dobrze wyszkoleni oraz niekiedy uzbrojeni, w zależności od umów zawartych z klientami. Są bardziej skłonni do interakcji z ogółem społeczeństwa i do konfrontacji z przestępcami. Pracownicy ci często są dumni z tytułu oficer ochrony i gardzą etykietką "strażnika".

Prace ochroniarskie różnią się w zależności od wynagrodzenia i obowiązków. Niekiedy istnieje niewielki związek między faktycznie wykonywanymi zadaniami a ich opłacaniem. Dla przykładu: niektórzy ochroniarze w centrach handlowych, którzy są narażeni na poważne zagrożenia, zarabiają mniej, niż przemysłowi ochroniarze, którzy są słabiej przeszkoleni i ciąży na nich mniejsza odpowiedzialność[3].

Określenie agent może być mylące w branży ochroniarskiej, ponieważ opisuje jednocześnie cywilnoprawny związek pracownika z pracodawcą lub kontrahentem oraz osobę w służbie rządowej. Tytuł agenta może zostać również użyty do określenia łowców nagród, którzy są czasami kontrolowani przez te same agencje, które regulują prywatną ochronę. Termin agent stosowany jest również w innych gałęziach przemysłu, np.: agent bankowy, agent kredytowy lub agent nieruchomości.

Pracownicy ochrony to głównie osoby prywatne, a więc związane tymi samymi prawami i przepisami, co ogół obywateli. Ich obowiązkiem jest służenie, a więc nie mogą przedstawiać siebie jako wymiar sprawiedliwości, który stosuje kary prawne[4][5].

Szkolenie

Podobnie jak w przypadku zawodu policjanta, wymagania szkoleniowe dla prywatnego sektora ochrony ewoluowały w czasie. Przez wiele lat ochroniarze byli zarówno słabo selekcjonowani, jak i słabo szkoleni (jeśli w ogóle). Po części dlatego, że firmy ochroniarskie, które zawierały umowy z klientami na prywatne usługi ochroniarskie były bardzo słabo opłacane. W przeważającej części, Kontrakty były przyznawane firmom ochroniarskim w wyniku konkursów i ostateczna selekcja odbywała się bardziej w oparciu o Koszt, niż faktyczne Doświadczenie lub profesjonalizm firmy.

Zmieniło się to drastycznie 11 września 2001 roku, gdy radykalni islamscy terroryści zaatakowali Stany Zjednoczone. Wydarzenie to wyniosło problem bezpieczeństwa na sam szczyt hierarchii obaw firm, a kontrakty zaczęły być zawierane w oparciu o profesjonalizm. Więcej pieniędzy zaczęto inwestować w ochronę, zatem więcej można było przeznaczyć na szkolenia dla pracowników zatrudnionych w tej branży. Pojawiło się określenie ochrona zawodowa, a duże prywatne firmy ochroniarskie (np. amerykańska Blackwater) zaczęły oferować usługi szkoleniowe dla branży ochrony prywatnej, które to szkolenia osiągnęły poziom treningów wojskowych.

Firmy ochroniarskie zaczęły płacić swoim pracownikom tyle, że przyciągnęły osoby o znacznym doświadczeniu w wymiarze sprawiedliwości i wojsku, często również w operacjach specjalnych. Szkolenia stały się priorytetem całej branży, a na rynku książki nagle zaczęły pojawiać się pozycje dotyczące tej tematyki, pisane przez osoby o dużym doświadczeniu zawodowym. Tendencja do inwestowania w bardziej profesjonalnych, dobrze wyszkolonych oficerów ochrony wzrosła i rozprzestrzeniła się na całym świecie.

Praca ochroniarza nie jest już uważana, przez oficerów policji i wojska, za zadanie o najniższym priorytecie. Wysoko płatni, prywatni agenci ochrony są obecnie wykorzystywani na całym świecie do nasilania operacji wojskowych w miejscach takich jak Irak i Afganistan. Tendencja ta będzie się utrzymywać ze względu na niedobór personelu w dzisiejszym, głównie ochotniczym, wojsku.

Uprawnienia

Każdy pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo stosować środki porządkowe[6]:

  • ustalić uprawnienia do przebywania na obszarach lub w obiektach chronionych,
  • legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości,
  • wezwać osoby nieuprawnione lub zakłócające porządek do opuszczenia chronionego obszaru bądź obiektu,
  • ująć osoby stwarzające w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz dla chronionego mienia w celu niezwłocznego oddania ich policji.


W przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony, a także w przypadku gwałtownego bezprawnego zamachu na konwojowane wartości (pieniądze, przedmioty wartościowe lub niebezpieczne) bądź osoby je ochraniające pracownik ochrony, który posiada licencję może stosować środki przymusu bezpośredniego[7]:

  • siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony,
  • kajdanki,
  • pałki obronne wielofunkcyjne,
  • psy obronne,
  • paralizatory elektryczne,
  • broń gazowa i ręczne miotacze gazu,
  • w szczególnych przypadkach[8] również broń palna w postaci[9][10]:


    • pistoletów sygnałowych,
    • pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach od 6 mm do 12 mm,
    • pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm,
    • strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12,
    • karabinków samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm.
należy przy tym zaznaczyć, że z mocy ustawy[11] od dnia 01.10.2005[12] użyte powyżej określenia zostały zmienione:
* pistolet maszynowy – obecnie pistolet automatyczny a jeśli posiada lufę dłuższą niż 30 cm to karabin automatyczny,
* karabinek samoczynny – obecnie karabin automatyczny.


Liczba ochroniarzy

Szacunkowo ocenia się, że w branży ochrony osób i mienia zatrudnionych jest około 200.000 osób[13][14].

Do 30 listopada 2000 komendanci wojewódzcy policji wydali ogółem:
  • 42.086 licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia,
  • 11.766 drugiego stopnia,
  • 1.191 licencji zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia,
  • 5 licencji drugiego stopnia.


Łączna liczba pracowników zatrudnionych do wykonywania usług ochrony osób i mienia (także nielicencjonowanych) osiągnie liczbę około 150.000 (wg. MSWiA)[15].

Według szacunków MSWiA od 1989 do marca 2009 w Polsce wydano 148.466 licencji pracownika ochrony fizycznej i 20.899 pracownika zabezpieczenia technicznego. Osób posiadających licencje jest mniej, lecz ministerstwo nie posiada informacji o liczbie cofniętych licencji[16].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.