Spółka akcyjna ang. joint-stock company

Spółka akcyjna (SA, S.A.) - spółka kapitałowa, której forma opiera się na obiegu akcji będących w posiadaniu akcjonariuszy. Kapitał zakładowy składa się z wkładów założycieli, którzy stają się współwłaścicielami spółki.

Spis treści

Założenie spółki

Z chwilą zawiązania spółki,czyli objęcia akcji przez akcjonariuszy, powstaje spółka akcyjna w organizacji.Spółka akcyjna nabywa osobowość prawną w chwili wpisania jej do rejestru przedsiębiorców, stanowiącego część prowadzonego przez sądy gospodarcze (rejestrowe) Krajowego Rejestru Sądowego.

Własność spółki

  • Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ryzyko ponoszą jedynie do wysokości wniesionego kapitału oraz czerpią zyski (np. w postaci dywidendy)
  • Minimalny kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł[1], a minimalna wartość nominalna akcji to 1 grosz[2]
  • Zysk dzielony jest proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów


Władze spółki

Organami spółki są:
  • Zarząd – powoływany maksymalnie na 5 lat, reprezentujący spółkę na zewnątrz i prowadzący jej sprawy;
  • Rada Nadzorcza – wykonująca stały nadzór nad zarządem, składa się z minimum 3 członków, w spółkach publicznych – minimum 5, powoływanych i odwoływanych przez zgromadzenie akcjonariuszy;
  • Walne Zgromadzenie.
Na członkach zarządu ciąży tzw. zakaz konkurencji, natomiast nie ma ograniczenia liczby kadencji.

Prawa akcjonariuszy

Prawa akcjonariuszy[3]:
  • prawo do otrzymania dywidendy w przypadku podziału wypracowanego zysku;
  • prawo do udziału i zabierania głosu podczas Walnego Zgromadzenia;
  • prawo do rozporządzania posiadanymi akcjami;
  • prawo do pozyskania informacji na temat działalności spółki.


Obowiązki akcjonariuszy

Obowiązki akcjonariuszy[4]:
  • obowiązek wniesienia do spółki pełnego wkładu na akcje;
  • obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych związany z akcjami imiennymi;
  • obowiązek zwrócenia świadczeń, które zostały nienależnie przez akcjonariusza pobrane.


Regulacje prawne

W Polsce spółki akcyjne działają obecnie na podstawie Kodeksu spółek handlowych, wcześniej regulował je Kodeks handlowy. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej podzielony jest na akcje o równej wartości. Akcje te mogą być notowane (kupowane i sprzedawane) na giełdzie.

Oznaczanie spółki

W obrocie handlowym każda spółka akcyjna w Polsce zobowiązana jest podawać oprócz swojej firmy (czyli nazwy własnej) oznaczenie swojej formy prawnej dodając zwrot spółka akcyjna lub skrót S.A.[5].

Natomiast zgodnie z zasadami języka polskiego powinno się używać skrótowca SA bez kropek, pomimo tego jedynym oficjalnym skrótem w Polsce jest błędny zapis S.A. z kropkami[6][7].

Rozwiązanie spółki

Rozwiązanie spółki może nastąpić:
  • z przyczyn przewidzianych w statucie;
  • w wyniku uchwały Walnego Zgromadzenia;
  • w wyniku upadłości (bankructwa);
  • z innych przyczyn wymienionych w Kodeksie spółek handlowych.


Rozwiązanie następuje w drodze postępowania likwidacyjnego. Likwidatorami są ostatni członkowie zarządu lub może ich ustanowić sąd. W przypadku upadłości prowadzone jest postępowanie upadłościowe i dopiero po jego ukończeniu następuje rozwiązanie spółki.

Wady i zalety spółki

"Główne zalety spółki akcyjnej:
  • proste gromadzenie kapitału oraz proste metody pozyskiwania kapitałów w trakcie trwania działalności poprzez emisję akcji, obligacji i innych instrumentów finansowych;
  • brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki;
  • łatwe sprawdzenie wiarygodności spółki przez potencjalnych kontrahentów i potencjalnych akcjonariuszy (jawność danych finansowych spółki - pełna rachunkowość, publikacja rocznych raportów finansowych, obowiązek audytu).


Główne wady spółki akcyjnej:
  • drogi, skomplikowany i czasochłonny proces rejestracji
  • duże wymagania formalne dotyczące działalności spółki
  • konieczność prowadzenia pełnej księgowości
  • konieczność zatrudniania specjalistycznej obsługi prawnej, finansowej i zarządczej
  • brak wpływu na działalność spółki przez mniejszych udziałowców
  • skomplikowany proces likwidacji"[8].


Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.