Koszt społeczny Przekierowano ze strony: Social cost ang. social cost

Koszt społeczny – wszystkie bezpośrednie i pośrednie straty poniesione przez osoby trzecie lub całe społeczeństwo w rezultacie działalności ekonomicznej poszczególnych producentów. Takie ujęcie Kosztów jest na tyle szerokie, że obejmuje nawet pewne koszty utraconych możliwości, czyli takie elementy kosztów, które przybierają formę różnego rodzaju marnotrawstwa i braku sprawności[1]. Straty społeczne mogą wyrażać się w uszczerbku na zdrowiu ludzi, w zniszczeniu lub zmniejszeniu wartości majątku i przedwczesnym wyczerpaniu bogactw naturalnych, mogą też przejawiać się w naruszeniu wartości trudniejszych do uchwycenia. Część kosztów (strat) społecznych daje się odczuć natychmiast, natomiast inne negatywne następstwa produkcji pozostają przez długi czas ukryte. Niektóre straty społeczne odczuwa tylko ograniczona grupa osób, wiele z nich jest jednak odczuwanych przez wszystkich członków społeczeństwa (jak w przypadku kosztów społecznych działalności monopolu)[2].

Koszty społeczne jako efekty zewnętrzne

Koszty społeczne we współczesnej ekonomii noszą nazwę kosztów zewnętrznych. Koszty zewnętrzne to negatywne efekty zewnętrzne procesów produkcyjnych. Są to koszty ponoszone przez ludzi nie uczestniczących bezpośrednio w produkcji, konsumpcji lub wymianie danego dobra. Są to zatem niekorzystne skutki działalności gospodarczej, odczuwane przez osoby trzecie.

Koszty zewnętrzne występują w sytuacji, gdy producent jest w stanie przerzucić część kosztów na osoby trzecie. Powoduje to powstanie strat u innych podmiotów, które nie są związane z działalnością, która doprowadziła do powstania kosztu i nie uczestniczą w odnoszeniu korzyści z tej działalności.

Dobrymi przykładami kosztów zewnętrznych są zanieczyszczenia powietrza, wody czy gleby. Zanieczyszczenia te są skutkiem procesów, z których odnoszą korzyści producenci zanieczyszczeń i konsumenci określonych dóbr, ale koszty ponoszą wszyscy mieszkańcy danego regionu świata[3].

Przykład: Producent – np. huta, ponosi jedynie koszty produkcji stali, a społeczeństwo ponosi koszty w postaci zanieczyszczonego powietrza. Jednocześnie huta nie płaci społeczeństwu odszkodowania za zanieczyszczenie powietrza. Huta nie ponosi zatem całości kosztów, jakie wiążą się z produkcją stali, co powoduje zniekształcenia w prowadzonym przez nią rachunku ekonomicznym.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.