Skonsolidowane sprawozdania finansowe Przekierowano ze strony: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe ang. consolidated financial statement

Skonsolidowane sprawozdania finansowe - sprawozdania finansowe przygotowywane dla grupy przedsiębiorstw pokazujące sytuację finansową każdego przedsiębiorstwa oddzielnie, transakcje wewnątrz grupy oraz sytuację po konsolidacji. Jest użyteczne dla wszystkich tych, którym zależy na zapoznaniu się z pełnym obrazem sytuacji finansowej grupy.

Spis treści

Podstawa prawna

Zasady sporządzania konsolidowanych sprawozdań finansowych są oparte na znowelizowanej ustawie o rachunkowości. Cel, zakres i metody sporządzania sprawozdań finansowych jednostek powiązanych reguluje rozdział 6 Ustawy w artykułach 55­-63d.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z[1]:
  1. Skonsolidowanego bilansu.
  2. Skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
  3. Skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych.
  4. Zestawienia zmian w skonsolidowanym kapitale własnym.
  5. Informacji dodatkowej obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.


Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapi­tałowej dołącza się sprawozdanie z jej działalności sporządzone odpowied­nio według zasad, o których mowa w art. 49 ust. 2 Ustawy.

Konsolidacja

W praktyce gospodarczej jednostki prowadzą działalność operacyjną także poprzez inwestycje strategiczne w jednostki powiązane. Zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, a także Krajowymi Standardami Rachunkowości rozróżnia się trzy rodzaje takich inwestycji:
  1. Jednostki kontrolowane przez jednostkę sprawozdawczą (jednostki zależne).
  2. Jednostki kontrolowane wspólnie przez jednostkę sprawozdawczą oraz przez jeden lub kilka innych podmiotów (wspólne przedsięwzięcia).
  3. Jednostki, które choć nie są kontrolowane ani współkontrolowane, są jednak pod jej istotnym wpływem (jednostki stowarzyszone).


Definicja konsolidacji określona jest jako łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących grupę kapitałową przez sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej, jednostek zależnych i nie będących spółkami handlowymi jednostek współzależnych z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt[2]. Konsolidacja nie obejmuje jednostek stowarzyszonych oraz jednostek współzależnych będących spółkami handlowymi.

Wyłączenia spod konsolidacji

Konsolidacją nie obejmuje się jednostki zależnej oraz niebędącej spółką handlową jednostki współzależnej, jeżeli:
  • udziały tej jednostki zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie, z wyłącznym ich przeznaczeniem do późniejszej odprzedaży, w terminie jednego roku od dnia ich nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie,
  • występują ograniczenia w sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad jednostką, które wyłączają swobodne dysponowanie jej aktywami, w tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką.


Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej lub współzależnej niebędącej spółką handlową, jeżeli:
  • dane finansowe tej jednostki są nieistotne dla realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o rachunkowości,
  • pozyskanie informacji, niezbędnych do prawidłowego i rzetelnego objęcia jednostki konsolidacją, wiązać się może z poniesieniem niewspółmiernie wysokich kosztów, uniemożliwiających spełnienie wymaganych ustawą obowiązków, związanych ze sporządzeniem, zbadaniem, zatwierdzeniem i opublikowaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do jednostek, których siedziba lub miejsce sprawowania zarządu znajduje się poza terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Metody konsolidacji

Zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ujmuje się:
  • jednostkę dominującą oraz jednostki zależne - metodą konsolidacji pełnej z zaznaczaniem udziałów właścicieli mniejszościowych w jednostkach zależnych (MSR 27),
  • jednostki stowarzyszone - za pomocą konsolidacji metoda praw własności (MSR 28),
  • wspólne przedsięwzięcia - jako udziały we wspólnych przedsięwzięciach (joint ventures) za pomocą różnych metod w zależności od ich struktury. Najczęściej jest to metoda konsolidacji proporcjonalnej ukazująca jedynie udziały we wspólnych przedsięwzięciach (MSR 31).


Według Ustawy, dane jednostki zależnej konsoliduje się metodą konsolidacji pełnej[3], zaś dane jednostek współzależnych niebędących spółkami handlowymi konsoliduje się metodą konsolidacji proporcjonalnej[4].

Proces sporządzania

Organem odpowiedzialnym za sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest zarząd jednostki dominującej.

Proces przygotowania sprawozdania skonsolidowanego składa się z następujących etapów:
  1. Opracowanie zasad rachunkowości grupy kapitałowej.
  2. Opracowanie zasad sporządzania sprawozdania.
  3. Opracowanie zakresu obowiązków osób przygotowujących sprawozdanie.
  4. Przygotowanie dokumentów konsolidacyjnych.


Kierownictwo podmiotu dominującego musi zapewnić właściwy przepływ informacji w obrębie jednostki i grupy kapitałowej. Należy również wyznaczyć konkretne osoby odpowiedzialne za sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Osoby te również muszą dostarczać informacje o wszelkich zmianach w strukturze grupy kapitałowej spółkom podporządkowanym oraz biegłemu rewidentowi. Podmioty dominujące muszą przekazać jednostkom podporządkowanym model sporządzania sprawozdania finansowego oraz pakietu konsolidacyjnego.

Ważnym elementem jest harmonogram prac związany z:
  • sporządzeniem sprawozdań jednostkowych jednostek podporządkowanych i podmiotu dominującego,
  • badaniem tych sprawozdań przez biegłych rewidentów,
  • przekazywaniem danych finansowych do jednostki dominującej,
  • sporządzeniem i badaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego.


Obowiązek stosowania

Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej sporządza jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawozdanie obejmuje dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli bez względu na to, w jakim państwie znajduje się ich siedziba. Dane są zestawione w taki sposób jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę[5].

Przepisy dotyczące sporządzania sprawozdań skonsolidowanych dotyczą jednostek, których akcje znajdują się w publicznym obrocie.

Wyłączenia od obowiązku stosowania

Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz roku poprzedzającego, łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych spełniają co najmniej dwa z następujących warunków:
  1. Łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób.
  2. Łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7.500.000 euro.
  3. Łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15.000.000 euro.


Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli:
  • jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów tej jednostki, a wszyscy pozostali udziałowcy tej jednostki wyrazili zgodę;
  • jednostka dominująca wyższego szczebla obejmuje konsolidacją zarówno zależną od niej jednostkę dominującą, jak i wszystkie jednostki zależne od jednostki dominującej zwolnionej ze sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego.


Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego także wtedy, gdy wszystkie jednostki od niej zależne wyłącza się z obowiązku objęcia ich konsolidacją.

Jeżeli jednostka dominująca lub jednostka jej podporządkowana jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ubiega się o to lub zamierza się o to ubiegać, nie stosuje się zwolnień, o których mowa powyżej.

Stosowanie MSR

Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych na rynku regulowanym kraju należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub ubiegających się o dopuszczenie ich papierów do obrotu, zamiast opierać na Ustawie, można sporządzać zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości. To samo dotyczy sprawozdań finansowych jednostek należących do grupy kapitałowej, gdzie jednostka dominująca, opierając się na MSR, sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

Decyzję w sprawie podstawy prawnej sprawozdania finansowego podejmuje organ zatwierdzający.

Regulacje szczególne

Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej dołącza się sprawozdanie z jej działalności.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny dzień bilansowy, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej są także znaczącymi inwestorami, to w odrębnych pozycjach skonsolidowanego sprawozdania finansowego wykazuje się udziały w jednostkach stowarzyszonych, zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozdziale.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.