Diagram procesu Przekierowano ze strony: Schemat ang. flow chart, flowchart, block diagram



Diagram procesu (schemat blokowy, diagram przebiegu procesu, schemat przepływów, algorytm procesu) - narzędzie nakierowane na graficzne przedstawienie każdego procesu, czyli sekwencji operacji, procesów jednostkowych i czynności elementarnych oraz relacji między nimi, wchodzących w skład procesu od chwili jego rozpoczęcia do zakończenia.[1] Jest jednym z tradycyjnych narzędzi zarządzania jakością.

Spis treści

Opis

Przedstawienie ciągu działań w postaci schematu blokowego pozwala lepiej zrozumieć istotę procesu, przy czym ważną rolę odgrywa już sam etap przygotowania schematu, gdyż podczas jego tworzenia odkrywa się w procesie wiele zależności[2]. Narzędzie to poza możliwością zrozumienia i analizy przebiegu procesu, przyczynia się przede wszystkim do poprawy jego jakości poprzez uzasadnione korekty i modyfikacje.[3]

Cechuje je:
  • zasada budowy,
  • elastyczność zapisów,
  • możliwość zapisu z użyciem składu wybranego języka programowania,
  • łatwa kontrola poprawności algorytmu.


Schematy blokowe pozwalają na prostą zamianę instrukcji na instrukcje programu komputerowego.

Zastosowanie

Diagram procesu ma zastosowanie:
  • do opisu istniejącego procesu,
  • do zaprojektowania nowego procesu,
  • przy projektowaniu ulepszeń,
  • jako narzędzie w analizie procesów,
  • do obrazowania przebiegu procesów w firmie.


Procedura tworzenia diagramu procesu

Etapy tworzenia schematu blokowego:
  1. Nazwanie procesu.
  2. Określenie granic procesu (wejścia/wyjścia).
  3. Zdefiniowanie poszczególnych kroków (operacji) w procesie.
  4. Konstruowanie projektu schematu blokowego w celu przedstawienia procesu (wykorzystanie odpowiednich symboli graficznych, opisanie poszczególnych elementów schematu oraz połączenie elementów graficznych strzałkami wskazującymi kierunek przebiegu).
  5. Dokonanie przeglądu projektu schematu blokowego przy współudziale osób zaangażowanych w proces.
  6. Udoskonalenie schematu blokowego na podstawie wyników przeglądu, jeżeli jest to uzasadnione.
  7. Weryfikacja schematu blokowego względem rzeczywistego procesu.


Ogólny schemat diagramu procesu

W celu uzyskania przejrzystości schematu stosuje się umowne symbole graficzne, za pomocą których można prezentować zarówno, proste jak i bardziej skomplikowane procesy zachodzące w organizacji. Każdy schemat blokowy zawsze rozpoczyna się i kończy blokami START i KONIEC, pokazuje kolejność czynności, równoczesność działań, alternatywne omijanie określonych działań w zależności od decyzji oraz kierunek przepływu materiałów i informacji.[4]

Elementy budowy

  • strzałka − wskazuje jednoznacznie powiązania i ich kierunek,
  • operand − prostokąt, do którego wpisywane są wszystkie operacje z wyjątkiem instrukcji wyboru,
  • predykat − romb, do którego wpisywane są wyłącznie instrukcje wyboru,
  • etykieta − owal służący do oznaczania początku bądź końca sekwencji schematu (kończą, zaczynają lub przerywają/przenoszą schemat).

Rodzaje bloków



Graficzne przedstawienie bloków w kolejności opisywania.

  • a) Blok graniczny − oznacza on początek, koniec, przerwanie lub wstrzymanie wykonywania działania, np. blok startu programu.
  • b) Blok wejścia-wyjścia − przedstawia czynność wprowadzania danych do programu i przyporządkowania ich zmiennym dla późniejszego wykorzystania, jak i wyprowadzenia wyników obliczeń, np. czytaj z, pisz z+10.
  • c) Blok operacyjny − oznacza wykonanie operacji, w efekcie której zmienią się wartości, postać lub miejsce zapisu danych, np. z := z + 1.
  • d) Blok decyzyjny, warunkowy − przedstawia wybór jednego z dwóch wariantów wykonywania programu na podstawie sprawdzenia warunku wpisanego w ów blok, np. a = b.
  • e) Blok wywołania podprogramu − oznacza zmianę wykonywanej czynności na skutek wywołania podprogramu, np. MAX(x,y,z).
  • f) Blok fragmentu − przedstawia część programu zdefiniowanego odrębnie, np. sortowanie.
  • g) Blok komentarza − pozwala wprowadzać komentarze wyjaśniające poszczególne części schematu, co ułatwia zrozumienie go czytającemu, np. wprowadzenie danych.
  • h) Łącznik wewnętrzny − służy do łączenia odrębnych części schematu znajdujących się na tej samej stronie, powiązane ze sobą łączniki oznaczone są tym samym napisem, np. A1, 7.
  • i) Łącznik zewnętrzny − służy do łączenia odrębnych części schematu znajdujących się na odrębnych stronach, powinien być opisany jak łącznik wewnętrzny i zewnętrzny, poza tym powinien zawierać numer strony, do której się odwołuje, np. 4.3, 2,B2.


Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • A. Hamrol, W. Mantura: Zarządzanie jakością. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002
  • W. Ładońskiego i K. Szołtysek (red.): Zarządzanie jakością, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Wrocław 2008
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.