Macierz odpowiedzialności Przekierowano ze strony: Responsibility matrix ang. responsibility matrix

Macierz odpowiedzialności - narzędzie wykorzystywane przy ilustrowaniu podziału czynności oraz przyporządkowaniu osób za nie odpowiedzialnych, a także przy analizie oraz tworzeniu struktury organizacji, która uwzględnia szczegółowy plan działalności. Macierz pokazuje także powiązania pomiędzy poszczególnymi komórkami.

Budowa macierzy

Macierz składa się z wierszy zawierających listę zadań oraz kolumn z nazwami uczestników. W macierzy zaznacza się funkcje pełnione w zadaniach przez uczestników. Funkcje te można dowolnie definiować. Dobrym rozwiązaniem może być skorzystanie z listy funkcji wykresu kompetencyjnego (Wykres Hijmansa). Określając powiązania między zadaniami a stanowiskami stosuje się zasadę przewagi cech oraz zasadę wyłączności cech. Oznacza to, że dla stanowiska przypisuje się maksymalnie jedną funkcję w zadaniu.

Tworząc macierz odpowiedzialności bierze się pod uwagę następujące elementy:
  • plan działalności,
  • strukturę zarządzania,
  • kompetencje.


Zastosowanie

Macierz odpowiedzialności może być wykorzystywana do identyfikacji stanu obecnego, bądź do programowania nowych wariantów rozwiązań. Analiza istniejącego systemu może być przeprowadzana na dwa sposoby:
  • Analiza zadań - zadania analizowane są ze względu na kompletność elementów składających się na zadania (wiersze macierzy). Analiza ta przebiega także pod kątem prawidłowego przydziału odpowiednich czynności odpowiednim komórkom. Wyniki służą jako podstawa ulepszenia sposobu wykonywania zadań.
  • Analiza komórek organizacyjnych - jest to analiza ze względu na prawidłowy przydział czynności (kolumny macierzy). Określa się czynności, które nie zgadzają się z funkcjami danej komórki, a następnie kieruje się je do tych komórek, które powinny te czynności wykonywać. Analiza z tego punktu widzenia daje możliwość rozwiązywania problemów związanych ze specjalizacją i centralizacją. Aby uwzględnić kolejność wykonywanych czynności, można wprowadzić do wykresu powiązania strzałkowe lub oznaczenia cyfrowe, co może jednak spowodować zaciemnienie wykresu. Prawidłowy przydział kompetencji odznacza się jednoznacznością oraz zamknięciem.


Bibliografia

  • Anna Grochal: Macierz odpowiedzialności, Encyklopedia zarządzania
  • M. Adamska: Leksykon Zarządzania, Difin, Warszawa 2004,
  • M. Trocki, B. Grucza, K. Ogonek: Zarządzanie projektami, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2003.
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.