Renta inwalidzka

Renta inwalidzka – świadczenie pieniężne usankcjonowane czasową lub stałą niezdolnością do wykonywania pracy zawodowej, wypłacane w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy wskutek choroby lub wypadku przy pracy.

Spis treści

Informacje szczegółowe



Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (inwalidzkiej) wymaga spełnienia trzech warunków:
  1. Renta przysługuje osobie ubezpieczonej, która jest niezdolna do pracy.
  2. Osoba ubiegająca się o rentę musi się legitymować odpowiednimi okresami składkowymi i nieskładkowymi.
  3. Niezdolność do pracy powstała w określonych ustawą okresach składkowych i nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Okresy składkoweOkresy składkowe to ustawowo określone okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości, przy czym okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych:
  • Okresy składkowe - okresy aktywności zawodowej,kiedy były za ubezpieczonego wpłacane składki;
  • Okresy nieskładkowe - okresy, za które co prawda nie były opłacane składki, ale ze względu na ich szczególny charakter są uwzględniane przy przyznawaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.


Okres składkowy, wymagany do przyznania renty uzależniony jest od wieku gdy objawiła się niezdolność.
  • 1 rok- jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;
  • 2 lata -jeżeli niezdolność wystąpiła w wieku powyżej 20 do 22 lat;
  • 3 lata - w wieku powyżej 22 do 25 lat;
  • 4 lata - w wieku powyżej 25 do 30 lat;
  • 5 lat - w wieku powyżej 30 lat. Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął wyżej podanego okresu, warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za spełniony, gdy:
    • ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej;
    • do dnia powstania niezdolności do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe.


Warunek dotyczący posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego nie jest wymagany w sytuacji, gdy niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Uwarunkowania



Renta z tytułu niezdolności do pracy (renta inwalidzka) może być:
  • stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała;
  • okresowa - jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa (przysługuje ona przez okres wskazany w decyzji organu rentowego).


Pracodawca jest obowiązany do przygotowania, za zgodą pracownika, wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy i przedłożenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych. Kwota bazowa świadczenia wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne.

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (to jest zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia pozarolniczej działalności) w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz jej wysokość ulega zmianie, także jeżeli w wyniku badania lekarskiego ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Gdyby prawo do renty wygasło wskutek ustąpienia niezdolności do pracy, podlega ono przywróceniu, jeżeli w ciągu 18 miesięcy od wygaśnięcia prawa do renty, ubezpieczony ponownie stał się niezdolny do pracy.

Zobacz też

Bibliografia



  • Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 162, póz. 1118 z późniejszymi zmianami)
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.