Psychologia pracy i organizacji

Psychologia pracy i organizacji - jeden z najbardziej rozbudowanych działów psychologii stosowanej. Zajmuje się badaniem zagadnień, związanych z pracą oraz działalnością zawodową człowieka. Psychologowie pracy i organizacji próbują zbadać m.in., w jaki sposób można pozytywnie wpłynąć na zachowania i postawy pracowników, dzięki czemu przyczyniają się do sukcesu organizacji poprzez zwiększenie efektywności pracy. Wspierają również organizacje podczas wdrażania zmian.

Spis treści

Historia psychologii pracy i organizacji



Za prekursorów psychologii pracy i organizacji uważa się m.in. Wojciecha Jastrzębskiego, który w 1857 roku, po raz pierwszy użył wyrazu ergonomia, a także Francisa Galtona, który przyczynił się do rozwoju testów uzdolnień wykorzystywanych w diagnostyce przydatności zawodowej oraz w poradnictwie zawodowym. Ważną rolę odegrał również Hugo Münsterberg (1863-1916), który stworzył termin psychotechnika, oznaczający praktyczne wykorzystanie wiedzy psychologicznej.

Psychologia pracy wykrystalizowała się jako odrębna dziedzina nauki podczas I Wojny Światowej. Wówczas powstała potrzeba wykorzystania wiedzy psychologicznej w praktyce, w armii. Po wojnie szybko rozwijające się podstawy przemysłu przyspieszyły rozwój psychologii pracy i organizacji. Do najważniejszych osób, które miały wkład w początkowym stadium rozwoju tej dziedziny, należą m.in. Walter Dill Scott, który w 1919 roku został mianowany prezesem Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego APA (ang. American Psychological Association), James McKeen Cattell (prezes APA w 1895 roku) oraz Hugo Münsterberg.

Zakres psychologii pracy i organizacji



Zakres psychologii pracy i organizacji jest bardzo szeroki. Początkowo psychologia pracy i organizacji zajmowała się głównie weryfikowaniem odpowiednich cech osobowości, koniecznych do wykonywania danego zawodu. Z czasem jednak zakres jej działalności zaczął się rozszerzać do takich zagadnień jak opis czynników stresogennych, wpływ komunikacji międzyludzkiej na wydajność pracy, źródła konfliktów, optymalizacja warunków pracy (ergonomia), psychika i sposób zachowania człowieka w konkretnych warunkach aktywności zawodowej itp. Mimo istnienia pewnych stabilnych paradygmatów, zmienia się zakres zainteresowań i przedmiot psychologii pracy i organizacji, co jest spowodowane ciągłym rozwojem tej dziedziny.

Cele



Cele psychologii pracy i organizacji to:
  • lepsza organizacja przedsiębiorstwa;
  • podniesienie efektywności przedsiębiorstwa;
  • badanie oraz rozwiązywanie kwestii praktycznych związanych z działalnością zawodową człowieka;
  • lepsze przygotowanie ludzi do pracy;
  • racjonalizacja organizacji pracy;
  • badanie pracy w zespołach;
  • analiza wpływu systemów organizacji na zachowania pracowników;
  • badanie stosunków społecznych w miejscu pracy;
  • analiza motywacji do pracy.


Zobacz też

Bibliografia





  • J. Strelau: Psychologia. Podręcznik akademicki, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.