Prokura ang. procuration

Prokura - rodzaj pełnomocnictwa dla osoby fizycznej posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych, którego udzielić może każdy przedsiębiorca podlegający wpisowi do rejestru przedsiębiorców (Krajowy Rejestr Sądowy). Prokura upoważnia do dokonywania czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z czynności tych wyłączone jest zbywanie i obciążanie przedsiębiorstwa i nieruchomości, co do których konieczne jest pełnomocnictwo szczególne.Prokury nie można przenieść na inną osobę, można natomiast udzielić innej osobie pełnomocnictwa szczególnego do poszczególnej czynności.Podmioty uprawnione do udzielania prokury mogą także udzielać zwyczajnych pełnomocnictw.

Spis treści

Ustanowienie

Prokury może udzielić tylko kupiec rejestrowy[1] (spółka jawna, spółka komandytowa, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjna). Nie może natomiast spółka cywilna, fundacje czy inni przedsiębiorcy.Ustanowienie wymaga zgody wszystkich wspólników, komplementariuszy czy członków zarządu. Powinno nastąpić poprzez pisemne oświadczenie, może być jednak również ustanowiona ustnie.Spółka może ustanowić prokurę od momentu swego powstania, niemożliwe jest jednak ustanowienie jej podczas likwidacji spółki, po ogłoszeniu przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości, ani przez syndyka.

Prokura łączna

"Prokura może być udzielona kilku osobom - oddzielnie lub łącznie. Udzielenie prokury kilku osobom może być przeprowadzone na 2 sposoby: albo każdy z prokurentów może działać oddzielnie albo też prokurenci powinni działać łącznie. W pierwszym przypadku istnieje tyle prokur, ilu jest prokurentów, w drugim istnieje tylko jedna prokura, która przysługuje kilku osobom. Prokura łączna polega na tym, że do ważności czynności potrzebne jest równoczesne współdziałanie wszystkich łącznie ustanowionych prokurentów"[2].

Inne rodzaje

Inne rodzaje prokury to:
  • prokura samodzielna (samoistna) - prokurent działa samodzielnie;
  • prokura oddziałowa - zakres umocowania prokurenta ograniczony jest do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa.


Odwołanie prokury

Prokura może być w każdej chwili odwołana. Prokurę może odwołać:
  • w spółce jawnej - wspólnik upoważniony do reprezentowania spółki oraz każdy wspólnik mający prawo prowadzenia spraw spółki;
  • w spółce komandytowej - wspólnik - komplementariusz uprawniony do reprezentacji spółki, każdy wspólnik - komplementariusz posiadający prawo prowadzenia spraw spółki oraz wspólnik-komandytariusz, jeżeli otrzymał pełnomocnictwo szczególne;
  • w spółce z o.o. - każdy członek zarządu;
  • w spółce akcyjnej - każdy członek zarządu.


Wygaśnięcie prokury

Wygaśnięcie prokury podlega zgłoszeniu do rejestru handlowego. Zgłoszenia tego powinna dokonać spółka handlowa, gdyż takie uprawnienie nie przysługuje samemu prokurentowi.Prokura wygasa z mocy prawa z chwila przejścia spółki w stan likwidacji, a także we wszystkich innych przypadkach, w których nie ma możliwości dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa spółki.

Przyczyny wygaśnięcia prokury mogą leżeć również po stronie prokurenta, dzieje się tak w sytuacjach gdy:
  • prokurent przystąpił do spółki i zwiększył zakres swoich uprawnień ponad uprawnienia prokury;
  • prokurent został całkowicie ubezwłasnowolniony;
  • w przypadku śmierci prokurenta.


Wygaśnięcie prokury może nastąpić również poprzez zrzeczenie się prokury, tzn. w sytuacji gdy prokurent nie przyjmie prokury.

Regulacje prawne

Prokura uregulowana jest obecnie w art. 109 Kodeksu cywilnego oraz Kodeksie handlowym.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Przemysław Świgoń: Prokura, Encyklopedia zarządzania
  • Prokura, Wikipedia pl
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.