Projektowanie stanowisk pracy

Projektowanie stanowisk pracy – określenie odpowiedzialności pracownika w związku z wykonywaną przez niego pracą. Stanowiska pracy są podstawowymi składnikami każdej organizacji. Zadania realizowane przez dane stanowiska wyznaczane są przez obszar swobody działania oraz obszar swobody decyzji. Projektowanie stanowisk pracy jest częścią szerszej grupy działań, jaką jest proces organizowania.

Sposoby projektowania

Istnieje kilka różnych sposobów projektowania stanowisk pracy. Można je podzielić na dwie grupy:
  • specjalizacja stanowisk pracy;
  • alternatywy specjalizacji, w której skupionych jest pięć pozostałych metod.


Specjalizacja

Specjalizacja stanowisk pracy to zakres, w jakim ogólne działanie organizacji zostanie podzielone na mniejsze części składowe. Innymi słowy jest to ograniczanie zakresu swobody działania oraz swobody decyzji i kontroli. Specjalizacja dotyczy zarówno stanowisk wykonawczych, jak i tych z wyższego szczebla, czyli stanowisk kierowniczych. Najważniejsze korzyści płynące ze specjalizacji to:
  • sprawniejsze wykonywanie czynności;
  • eliminacja nieproduktywnego czasu związanego z przestawianiem się z jednej czynności na drugą;
  • stosowanie bardziej wyspecjalizowanych narzędzi pracy;
  • obniżenie kosztów szkolenia nowo zatrudnionych pracowników;
Obok zalet płynących z wprowadzenia specjalizacji stanowisk pracy, istnieją również pewne wady takiego rozwiązania, do których należy zaliczyć:
  • alienacja;
  • znużenie pracą;
  • niezadowolenie z pracy;
  • rozproszenie i trudności z koordynacją.


Zastępowalność

Alternatywy specjalizacji to grupa metod mających na celu przeciwdziałać problemom związanym ze specjalizacją. Mogą one zrównoważyć wymagania organizacji odnośnie sprawności i wydajności oraz dążeń jednostki do kreatywności i autonomii. Wyróżnia się następujące metody:
  • rotacja czynności, zadań lub stanowisk pracy - zakłada systematyczne przechodzenie pracowników z jednego stanowiska pracy (zadania, czynności) do innego;
  • rozszerzenie zakresu pracy - polega na przydzieleniu pracownikowi większej liczby zadań do wykonania. Po zastosowaniu tej metody wszyscy robotnicy wykonują różnorodne zadania, co ma spowodować zmniejszenie ich niezadowolenia;
  • wzbogacanie pracy - polega na zwiększeniu liczby wykonywanych przez pracownika zadań przy jednoczesnym rozszerzeniu jego kontroli nad stanowiskiem pracy, co zwiększa poczucie odpowiedzialności u takiego podwładnego;
  • podejście od strony cech stanowiska pracy - podkreśla się tutaj potrzebę diagnozowania stanowiska pracy i jego poprawy (z uwzględnieniem systemu pracy oraz preferencji pracownika) w pięciu obszarach: różnorodność kwalifikacji, identyczność zadań, znaczenie zadania, autonomia, sprzężenie zwrotne;
  • zespoły robocze - rozwiązanie pozwalające całej grupie na zaprojektowanie systemu pracy, który będzie wykorzystywany do wykonywania wzajemnie powiązanych zadań.


Zobacz też

Bibliografia



  • R. W.Griffin: Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 2004
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.