Zysk Przekierowano ze strony: Profit ang. profit, earnings

Zysk – dodatni Wynik finansowy przedsiębiorstwa lub określonej inwestycji albo pożyczki. Jego przeciwieństwem jest strata. Zysk bywa również określany jako nadwyżka wartości sprzedaży nad wydatkami czy jako Wynagrodzenie dla przedsiębiorstwa za angażowanie zasobów w celu zaspokajania potrzeb odbiorców, przy określonym poziomie ryzyka. Zysk to także podstawa do inwestowania i do rozwoju firmy.[1]. Zysk jest wartością ekstensywną i nie określa bezpośrednio efektywności gospodarowania i inwestowania. Jest wskaźnikiem pozwalającym określić czy działalność gospodarcza przedsiębiorstwa jest opłacalna, czy też nie.

Spis treści

Rodzaje zysku w rachunkowości

Poniższy podział prezentuje rodzaje zysku z uwagi na zakres wydatków jaki obejmują.

Zysk brutto (ang. Gross profit) to różnica między przychodami netto ze sprzedaży a Kosztami sprzedanych produktów. Koszty te, to koszty zmienne ponoszone bezpośrednio przy produkcji lub zakupie dóbr. Wartość ta wciąż obejmuje takie koszty, jak wydatki na badania i rozwój, sprzedaż, marketing czy wydatki administracyjne. Zysk brutto pokazuje wkład każdej sprzedanej jednostki produktu w wynik finansowy przedsiębiorstwa.

EBITDA, EBIDA (ang. Earnings before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization, Earnings before Interest, Taxes and Amortization) to zysk przedsiębiorstwa przed potrąceniem odsetek od zaciągniętych kredytów, podatków oraz amortyzacji.

Zysk operacyjny (przed opodatkowaniem), EBIT (ang. Operating profit, Earnings Before Interest and Taxes, Operating Profit Before Interest and Taxes, Profit Before Interest and Taxes) to zysk nie uwzględniający dochodów i kosztów związanych z funkcjonowaniem rynku pieniężnego, sald strat i zysków nadzwyczajnych oraz podatku dochodowego.

Jego zastosowanie w analizie finansowej ułatwia porównywanie wyników działalności różnych przedsiębiorstw bez względu na stopień i koszt wykorzystania przez nie dźwigni finansowej, obciążenia podatkowe, czy wielkość zysków i strat nadzwyczajnych.

Zysk operacyjny przed opodatkowaniem można wyznaczyć na trzy sposoby:
  1. EBIT = sprzedażkoszty operacyjne
  2. EBIT = zysk brutto - odsetki
  3. EBIT = marża brutto - koszty stałe


Zysk przed opodatkowaniem, EBT (ang. Earnings Before Tax, Net Profit Before Tax, Pre-tax Book Income, Net Operating Income Before Taxes, Pre-tax Income ) to przychody ze sprzedaży pomniejszone o koszt sprzedanych dóbr i wszystkie pozostałe wydatki poza podatkiem.

Zysk netto (ang.Net Income, Earnings After Tax, Net Profit After Tax) to marża ze sprzedaży plus rabaty po odliczeniu kosztów działalności i podatków. Jest rzeczywistym miernikiem opłacalności. Zysk netto to nadwyżka, która pozostaje po odjęciu wszystkich kosztów. Jest to również różnica między przychodami ze sprzedaży a kosztami całkowitymi.

Zysk zatrzymany (ang. Retained Earnings) to zysk pozostawiony do wykorzystania przez organizację po wypłaceniu ewentualnych dywidend.

Wyróżnia się też inne rodzaje zysków, m.in.:
  • zysk kapitałowy - wzrost wartości samego kapitału (np. w wyniku wzrostu cen posiadanych papierów wartościowych na giełdzie),
  • zysk księgowy przedsiębiorstwa - jest równy wynikowi finansowemu obliczonego z rachunku zysków i strat firmy;
  • zysk nadzwyczajny - powstaje w wyniku zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną przedsiębiorstwa i nie jest związany z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia (np. skutki zdarzeń losowych - odszkodowania uzyskane od ubezpieczycieli z tytułu szkód losowych).


Strata

Przeciwieństwem zysku jest strata. W rachunkowości jest to ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa lub określonej inwestycji albo pożyczki.

Strata przedsiębiorstwa może być pokryta z:
  • uszczuplenia środków obrotowych,
  • sprzedaży aktywów,
  • napływu kapitału lub środków obrotowych z zewnątrz - np. w postaci dotacji, kredytu lub inwestycji.


Strata nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorstwo jest nieefektywne. Często zdarza się, że intensywnie rozwijające się przedsiębiorstwo wykazuje przez jakiś czas stratę na skutek intensywnego inwestowania w środki produkcji. Z drugiej strony, przedsiębiorstwo które się kurczy może paradoksalnie wykazywać zysk księgowy, jeśli odpowiednio szybko pozbywa się środków obrotowych i innych swoich aktywów. Trwałe przynoszenie strat skutkuje zwykle najpierw wzrostem zadłużenia, następnie utratą płynności finansowej i wreszcie ogłoszeniem bankructwa.

Zysk w ekonomii

Ekonomia skupia się głównie na tzw. zysku ekonomicznym. Jest on równy zyskowi księgowemu pomniejszonemu o wartość odsetek kapitałowych, które można by uzyskać wypożyczając równowartość kosztów według przeciętnego oprocentowania kredytów w tym samym okresie.

Natomiast zysk normalny przedsiębiorstwa występuje, gdy zysk ekonomiczny wynosi 0. Jest to taka wielkość zysku księgowego, która dokładnie odpowiada wielkości kosztów ukrytych. O zysku normalnym mówimy wówczas, gdy przychód całkowity dokładnie odpowiada poziomowi kosztu całkowitego. Zysk normalny traktowany jest w ekonomii jako koszt, który koniecznie musi być pokryty, jeśli producent ma kontynuować określona działalność w długim okresie.

Właściwy zysk, zwany zyskiem ekonomicznym (określany również mianem zysku nadzwyczajnego) stanowi nadwyżkę całkowitego zysku firmy ponad zysk normalny (stanowiący próg rentowności prowadzonej działalności gospodarczej), jest kwota jaka zostaje po odjęciu od przychodów przedsiębiorstwa wszystkich kosztów, a wiec koszów księgowych łącznie z kosztem utraconych możliwości alternatywnego wykorzystania kapitału i kosztem ryzyka prowadzenia interesów firmy.

Źródła powstawania zysków

Do głównych źródeł osiągania zysku ekonomicznego możemy zaliczyć::
  • innowacyjność,
  • przedsiębiorczość,
  • wykorzystywanie pozycji monopolistycznej,
  • eksploatację (wyzysk) czynników produkcji,
  • przypadki losowe.


Innowacyjność polegać może na:
  • wprowadzaniu na rynek nowych produktów,
  • ulepszaniu dotychczas wytwarzanych (innowacyjność produktowa),
  • unowocześnianiu stosowanych procesów technologicznych (innowacyjność technologiczna).


Innowacyjność produktowa stwarza możliwość osiągnięcia zysku ekonomicznego poprzez wzrost cen wprowadzanych nowości na rynek. Z kolei innowacyjność technologiczna prowadzi do obniżenia kosztów produkcji, co przy niezmienionym poziomie ceny produktu stanowi istotne źródło zysku ekonomicznego.

Zysk ekonomiczny będący rezultatem innowacyjności otrzymywany będzie przez firmy dopóty, dopóki inni producenci nie wprowadzą takich samych rozwiązań, co powoduje obniżkę cen i zanik zysku ekonomicznego.

Przedsiębiorczość polega na podejmowaniu inicjatywy, podejmowaniu ryzyka prowadzenia interesów, zdolności rozpoznawania i wykorzystywania zyskownych okazji transakcje giełdowe).

Wykorzystywanie pozycji monopolistycznej przez firmę oznacza wyłączne dysponowanie przez firmę pewnymi zasobami, patentami licencjami, projektami racjonalizatorskimi itp. Stwarza sposobność do manipulowania ceną i podażą gwarantując osiąganie zysku ekonomicznego.

Eksploatacja (wyzysk) siły roboczej lub innych czynników produkcji jest możliwa np. przy występowaniu dużego bezrobocia na rynku pracy. Sprzyja to zatrudnianiu na "czarno" i wyzyskowi Pracowników.

Uwagi

Angielskie słowa określające zysk różnią się w zależności od kraju. Często jednak słowa profit, earnings czy income są używane zamiennie.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.