Prawo podatkowe ang. tax law

Prawo podatkowe - ogół przepisów, które regulują zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników i płatników. Prawo podatkowe stanowi także o obowiązujących procedurach, które powinny być przestrzegane przez organy podatkowe oraz strony w trakcie postępowania podatkowego.Prawo podatkowe jest jedną z podgałęzi prawa finansowego, uważana niekiedy za odrębny dział.

Spis treści

Prawo podatkowe w Polsce

W Polsce prawo podatkowe tworzą:
  • Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 roku, która stanowi w art. 84, że: "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie"[1];
  • Ordynacja podatkowa - Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku - normująca zagadnienia zobowiązań podatkowych, informacji podatkowych, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających oraz tajemnicy skarbowej[2];
  • Ustawa o podatku od towarów i usług - bezpośrednio regulująca prawa i obowiązki podmiotów prawa.


Klasyfikacja podatków

Kryterium: przedmiot opodatkowania
  • przychodowe – od całości wpływów z prowadzonej działalności;
  • dochodowe – od nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania (PIT, CIT);
  • majątkowe – od posiadania majątku w całości lub jego składników (podatek od nieruchomości, podatek od spadków i darowizn);
  • konsumpcyjne – od wydatków w formie "podatkowej" części ceny (VAT, akcyza).
Kryterium: wymiar i pobór podatków, przerzucalność świadczenia podatkowego, zdolność świadczenia:
  • pośrednie – podatek wymierzany jest podmiotowi, który w rzeczywistości go "nie uiszcza" (podatek od towarów i usług, akcyza)
  • bezpośrednie – podatek jest wymierzany podmiotowi i on ponosi zarazem jego ciężar (PIT, CIT).
Kryterium: podział wpływów z podatków między poszczególne budżety
  • państwowe;
  • samorządowe.
Kryterium: rodzaj obciążonego elementu konstrukcyjnego podatku
  • osobowe;
rzeczowe.Kryterium: rodzaj stawki podatkowej
  • kwotowe;
  • proporcjonalne (stałe);
  • procentowe;
  • progresywne (PIT);
  • degresywne;
  • regresywne.


Przerzucalność podatkowa

To przesuwanie ciężaru podatku przez podatnika na inne podmioty. Może być różna w zależności od wielkości przerzuconego ciężaru:
  • częściowa;
  • całkowita;
  • nadmierna.
Przerzucalność występuje, gdy ustawa podnosi stawki podatkowe lub ustala nowy podatek.

Przerzucalność można podzielić ze względu na to na, kogo zostaną przerzucone podatki:
  • w przód – wzrost cen sprzedawanych wyrobów, wzrost podatków, wzrost cen, przerzucenie na nabywców;
  • wstecz – na dostawców, względnie na pracowników danej firmy;
  • właściwa – nie założona z góry przez ustawodawcę;
  • niewłaściwa – założona z góry przez ustawodawcę.


Bibliografia



!
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.