Ustawa o Rachunkowości Przekierowano ze strony: Polskie prawo bilansowe

Ustawa o Rachunkowości – polska ustawa z dnia 29 września 1994 roku, stanowiąca wraz z Krajowymi i Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości podstawę prawną rachunkowości. Zwyczajowo nazywa się ją także polskim prawem bilansowym.

Spis treści

Opis

Ustawa ta jest podstawowym aktem prawnym normującym Zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w Polsce[1]. Obowiązuje od dnia 1 stycznia 1995 r.

W Ustawie zawarto szereg delegacji umożliwiających wydawanie przepisów wykonawczych, uwzględniających specyfikę działalności poszczególnych jednostek. Uregulowany jest również zakres informacji wykazywanych przez przedsiębiorstwa w sprawozdaniach finansowych. W załącznikach do Ustawy znajdują się wzory Bilansu, rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym, rachunku przepływów pieniężnych oraz dodatkowych informacji i objaśnień.

Nowelizacje

Ustawa była wielokrotnie nowelizowana. Jedną z najważniejszych nowelizacji Ustawy o rachunkowości była Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o rachunkowości. Miała ona na celu dostosowanie polskiego prawa bilansowego do rozwiązań obowiązujących w krajach Unii Europejskiej i oraz w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości.

Inne ważniejsze nowelizacje to m.in.:
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. Nr 213 poz. 2155) - regulująca m.in. zasady sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych,
  • Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 2011 nr 102 poz. 585).

Dyrektywy Wspólnot Europejskich

W ramach nowelizacji Ustawy dokonywano również wdrażania dyrektyw obowiązujących we Wspólnotach Europejskich.

Ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw:
  • Dyrektywy 2001/65/WE z dnia 27 września 2001 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie zasad oceny rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek a także banków oraz innych instytucji finansowych (Dz. Urz. WE L 283 z 27.10.2001);
  • Dyrektywy 2003/38/WE z dnia 13 maja 2003 r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek w odniesieniu do kwot wyrażonych w euro (Dz. Urz. WE L 120 z 15.05.2003);
  • Dyrektywy 2003/51/WE z dnia 18 czerwca 2003 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 91/674/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, banków i innych instytucji finansowych oraz zakładów ubezpieczeń (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2003).


Zakres podmiotowy

'Przepisy Ustawy stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej[2]:'
  1. Spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek cywilnych (z zastrzeżeniem pkt 2), a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego.
  2. Osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych - jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.
  3. Jednostek organizacyjnych działających na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów.
  4. Gmin, powiatów, województw i ich związków, a także państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich:
    • jednostek budżetowych,
    • gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych,
    • zakładów budżetowych,
    • funduszy celowych niemających osobowości prawnej.
  5. Jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2 Ustawy.
  6. Osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
  7. Jednostek niewymienionych w pkt 1-6 Ustawy, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.


Struktura

'Struktura Ustawy przedstawia się następująco:'
  • Rozdział 1. Przepisy ogólne
  • Rozdział 2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych
  • Rozdział 3. Inwentaryzacja
  • Rozdział 4. Wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego
    • Rozdział 4a. Łączenie się spółek
  • Rozdział 5. Sprawozdania finansowe jednostki
  • Rozdział 6. Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej
  • Rozdział 7. Badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych
  • Rozdział 8. Ochrona danych
    • Rozdział 8a. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych
  • Rozdział 9. Odpowiedzialność karna
  • Rozdział 10. Przepisy szczególne i przejściowe
  • Rozdział 11. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe


Załączniki:
  • Załącznik nr 1. Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym dla innych jednostek niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji
  • Załącznik nr 2. Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym dla banków
  • Załącznik nr 3. Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji


Uwagi

Prawo bilansowe w Polsce, oprócz Ustawy o rachunkowości, regulowane jest również przez:

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Ustawa o rachunkowości na Wikipedii pl
  • Ustawa o rachunkowości na Encyklopedii Zarządzania
  • Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r., Nr 76, poz. 694 ze zm.)
  • 'Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o rachunkowości. (Dz.U. 2000 nr 113 poz. 1186)
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. Nr 213 poz. 2155)
  • Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 2011 nr 102 poz. 585)
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.