Podsystem logistyki zwrotów towarów, odpadów i surowców wtórnych ang. logistics system of waste management

Podsystem logistyki zwrotów towarów, odpadów i surowców wtórnych - pojecie obejmujące organizację, planowanie i działanie w sferze gospodarki odpadami oraz surowcami.

Spis treści

Charakterystyka

Odpady i surowce powtórnego zagospodarowania powstają jako efekt uboczny procesów produkcji i dystrybucji (w tym przemieszczania i składowania). Zwroty mogą natomiast wynikać przede wszystkim z wad produktów, nadwyżek (określanych także mianem towarów wolnorotujących), dostarczenia niewłaściwych towarów odbiorcy. Należy w tym obszarze wyróżnić także przepływy produktów zużytych, które mogą stać się surowcem wtórnym lub także podlegać likwidacji, podobnie jak odpady.

Cele i zadania

Cele działalności logistycznej w tym podsystemie przedstawić można w oparciu o podejście zaprezentowane przez H. Pfohla. Autor wyróżnił w tym przypadku:
  • cel ekonomiczny - polegający na obniżeniu kosztów logistycznych i poprawie poziomu obsługi logistycznej (zgodnie z wymaganiami odbioru pozostałości w miejscach ich powstawania oraz dokładne pod względem rodzaju, ilości, przestrzeni i czasu dostarczenia surowców wtórnych do źródeł ponownego wykorzystania)
  • cel ekologiczny - dotyczący ochrony zasobów naturalnych i zredukowania zanieczyszczeń pochodzących z logistycznych procesów utylizacji[1].


Realizacja wyróżnionych celów w większym stopniu dotyczy zagospodarowania odpadów oraz surowców wtórnych niż w przypadku zwrotów towarów do producenta.

Trudności logistyczne

Cechę charakterystyczną przepływów realizowanych w tym podsystemie stanowi odwrotny kierunek przekazywania wymienionych produktów, czasem także odpadów i surowców wtórnych ( ang. reverse logistics ). Jak podkreślają F. Beier oraz K. Rutkowski[2] zasadnicza trudność realizacji zadań w tym zakresie związana jest z występującym w wielu przypadkach brakiem przygotowania systemów logistycznych do obsługi przepływów towarowych w odwrotnym kierunku, co skutkuje wysokimi kosztami tych działań. Dotyczy to jednak przede wszystkim wykorzystywania kanałów redystrybucji pokrywających się z kanałami dystrybucji produktów. Przepływ zwracanych towarów rozpoczyna się w tym przypadku w miejscu zakończenia przepływu produktów do nabywców, a odbiorcą jest producent. Utrudnienia takie w mniejszym stopniu dotyczą natomiast przepływów pozostałości do jednostek specjalizujących się w powtórnym zagospodarowaniu odpadów. Surowce wtórne mogą bowiem po przetworzeniu powrócić do producenta, ale ich przepływ od miejsc powstania do miejsca powtórnego zastosowania w niewielkim stopniu dotyczy kanałów dystrybucji produktów do nabywców. Również odpady przeznaczone do usunięcia przekazywane są zazwyczaj do jednostek wyspecjalizowanych w składowaniu lub utylizacji takich pozostałości.

Uwagi



Ze względu na charakterystykę przekazywanych obiektów, działalność w zakresie zagospodarowania odpadów i surowców wtórnych w przedsiębiorstwie powinna być przede wszystkim traktowana jako element zorganizowanego w skali gospodarki całego kraju systemu powtórnego zagospodarowania oraz utylizacji odpadów. Odbiorcami mogą być w tym przypadku dostawcy produktów, jednak przede wszystkim są to określone jednostki wyspecjalizowane w utylizacji lub przetwarzaniu. Pomiędzy odbiorcami a dostawcami mogą również funkcjonować przedsiębiorstwa pośredniczące uprawnione do gromadzenia i przekazywania określonych rodzajów pozostałości.

Bibliografia

  • Tomasz Małkus: Podsystem logistyki zwrotów towarów, odpadów i surowców wtórnych, Encyklopedia zarządzania
  • F. J. Beier, K. Rutkowski: Logistyka, wydanie X, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie - Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2004
  • H. C. Pfohl: Systemy Logistyczne. Podstawy organizacji i zarządzania, wydanie II, Biblioteka Logistyka, Instytut Logistyki i Magazynowania, Poznań 2001
ostatnia modyfikacja 16 sierpnia 2016 r.