Ochrona przeciwporażeniowa

Ochrona przeciwporażeniowa - cykl działań oraz instalacji mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa człowieka podczas pracy z urządzeniami zasilanymi elektrycznie.

Spis treści

Środki ochrony przeciwporażeniowej

Szereg działań w niej zawartych dzielimy na dwie główne grupy, tj.:
  • środki nietechniczne,
  • środki techniczne.

Środki nietechniczne

Wśród środków nietechnicznych można wyróżnić:
  • Szkolenie wstępne oraz okresowe pracowników obsługujących urządzenia elektryczne,
  • wymóg posiadania wymagań kwalifikacyjnych przez pracowników obsługujących urządzenia elektryczne,
  • właściwa organizacja pracy osób obsługujących urządzenia elektryczne,
  • egzekwowanie przestrzegania zasad bezpieczeństwa,
  • popularyzacja zasad bezpiecznego użytkowania urządzeń elektrycznych,
  • badania okresowe pracowników obsługujących urządzenia elektryczne,
  • szkolenie z udzielania pierwszej pomocy w przypadkach porażeń elektrycznych.

Środki techniczne

Środki techniczne dzielimy na:
  • ochronę przed dotykiem bezpośrednim (ochrona podstawowa),
  • ochronę przed dotykiem pośrednim (ochrona dodatkowa),
  • ochronę przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim - poprzez zasilanie urządzeń napięciem bezpiecznym,
  • używanie sprzętu ochronnego (w tym środków ochrony indywidualnej) – w sytuacjach, w których powyższe środki ochrony nie mogą być użyte (np. podczas napraw urządzeń elektrycznych).


Ochrona podstawowa – ochrona przed zagrożeniami występującymi w wyniku dotyku do elementów urządzeń elektrycznych pod napięciem. Realizuje się ją poprzez uniemożliwienie człowiekowi dotyku do elementów pod napięciem – instalację osłon i zagrodzeń, izolowanie części lub umieszczanie ich poza zasięgiem ręki. Ochronę też można też uzupełnić poprzez użycie ochronnych urządzeń różnicowoprądowych o dużej czułości (prąd wyzwalający max. 30 mA).

Ochrona dodatkowa – ochrona przed skutkami porażenia w przypadku dotknięcia do elementów elektrycznie czynnych (które normalnie są odizolowane a chwilo np. w wyniku awarii znalazły się pod napięciem) realizowana jest głównie poprzez zminimalizowanie wartości prądu rażeniowego, zminimalizowanie czasu przepływu prądu przez ciało człowieka lub poprzez całkowite uniemożliwienie tegoż przepływu.

W tym celu należy zastosować przynajmniej jeden z poniższych środków:
  • samoczynne szybkie wyłączanie napięcia,
  • stosowanie urządzeń o II klasie ochronności,
  • izolowanie stanowiska pracy,
  • separacji elektrycznej,
  • miejscowe połączenia wyrównawcze nieuziemione.


Ochrona przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim - ochrona przed skutkami porażenia w postaci zasilania o bardzo niskim napięciu stosując: sieci SELV lub PELV[1], baterie, akumulatory, przetwornice prądu. Gniazda i wtyczki urządzeń niskonapięciowych nie mogą pasować do gniazd i wtyczek urządzeń innego typu. Źródłem zasilania może być transformator II klasy ochronności.

Zobacz też

Bibliografia

  • Ochrona przeciwporażeniowa, Wikipedia pl
  • A. Rogoń: Ochrona od porażeń w instalacjach elektrycznych obiektów budowlanych, wyd. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw SEP, Warszawa 1999.
ostatnia modyfikacja 25 października 2015 r.