Naturalna stopa bezrobocia

bezrobocie naturalne

Naturalna stopa bezrobocia - wielkość bezrobocia w warunkach równowagi na rynku pracy, czyli odsetek siły roboczej obejmujący osoby, które nie chcą podjąć pracy przy płacy realnej, zapewniającej równowagę i są dobrowolnie bezrobotne. W modelu wzrostu, naturalna stopa bezrobocia stanowi granicę dla wielkości dostępnej siły roboczej jako nakładu w procesie produkcji. Naturalna stopa bezrobocia wzrastała nieustannie od połowy lat sześćdziesiątych.

Spis treści

Historia



Autorami pierwszych koncepcji naturalnej stopy bezrobocia byli Milton Friedman i Edmund S. Phelps (lata 60. XX wieku). Uważali oni, że w gospodarce znajdującej się w stanie równowagi zawsze występuje pewien poziom bezrobocia, który jest niezależny od zmian w popycie globalnym. M. Friedman wiązał występowanie naturalnej stopy bezrobocia z niedoskonałym funkcjonowaniem rynku pracy i jego odstępstwami od modelu doskonałej konkurencji. Twierdził,że koszty zbierania informacji o wolnych miejscach pracy i wolnej sile roboczej, koszty mobilności siły roboczej, zmiany strukturalne na rynku pracy sprawiają, że w gospodarce zawsze występuje pewien poziom bezrobocia, który jest niezależny od zmian koniunktury gospodarczej.

Zarówno Phelps jak i Friedman twierdzili, że w gospodarce występują mechanizmy które sprowadzają rynek pracy do naturalnej stopy bezrobocia. Różnica między bezrobociem faktycznym i naturalną stopą bezrobocia jest stanem przejściowym.

Teoria naturalnej stopy bezrobocia była dla ekonomistów kolejnym argumentem, który miał być dowodem na niezasadność ekspansywnej polityki pieniężnej. Ekspansywna polityka pieniężna, której celem jest zapewnienie pełnego zatrudnienia w gospodarce, przynosi (zdaniem części ekonomistów) tylko krótkookresowe efekty. Ekspansja pieniężna powoduje, że w krótkim okresie w gospodarce dochodzi do wzrostu popytu, wzrostu cen, spadku poziomu płac realnych i wzrostu zatrudnienia. W długim okresie pracownicy zauważają spadek realnych płac i żądają wzrostu płac nominalnych. Skutkuje to powrotem do wyższych płac realnych, niższym poziomem zatrudnienia i wyższą inflacją.

Pomiar naturalnej stopy bezrobocia



Badając różnice stopy bezrobocia (np. w czasie) należy się przyjrzeć różnicom pomiędzy stopą utraty pracy a stopą znajdowania pracy. Wysoka stopa odstępowania od pracy na rynku (wysoki dopływ i niski odpływ bezrobotnych) zwiększa naturalną stopę bezrobocia, która będzie wysoka także w gospodarce o niskiej stopie znajdowania pracy.Wysoka stopa podejmowania pracy, obniża naturalną stopę bezrobocia.

Jeżeli stopy utraty pracy i stopy znajdowania pracy są stałe, to gospodarka automatycznie zmierza do naturalnej stopy bezrobocia. Wpływ na naturalną stopę bezrobocia wywierają także odpływy i dopływy zasobu siły roboczej.

Czynniki wpływające na naturalną stopę bezrobocia



Na naturalną stopę bezrobocia wpływa bardzo wiele czynników. Należą do nich m.in.:

  • jakość systemu informacji o wolnych miejscach pracy;
  • jakość instytucji państwowych;
  • wielkość zasiłku dla bezrobotnych;
  • elastyczność systemu edukacji;
  • mobilność siły roboczej;
  • obecny poziom technologii.


Na wzrost naturalnej stopy bezrobocia, poprzez obniżenie stopy znajdowania pracy, oddziałują cztery szczególne czynniki:
  • płace proefektywnościowe;
  • korzyści płacowe z przynależności do związków zawodowych;
  • płace minimalne;
  • ubezpieczenie na wypadek bezrobocia.


Czynniki określające naturalną stopę bezrobocia są niestałe, w związku z tym naturalna stopa bezrobocia również zmienia się pod wpływem tych zmian. Naturalna stopa bezrobocia powinna być wysoka, gdy:
  • w gospodarce dokonują się liczne procesy restrukturyzacyjne;
  • siła robocza odznacza się niezwykle wysoką ilością młodych pracowników z wysokimi stopami rotacji;
  • minimalne płace oraz zasiłki byłyby większe.


Z kolei na obniżenie stopy bezrobocia powinien wpływać spadek udziału pracowników należących do związków zawodowych. Obecne tendencje w gospodarce wskazują najprawdopodobniej na obniżanie się naturalnej stopy bezrobocia.

Krytyka



Według teorii naturalnej stopy bezrobocia istnieje pewien wyjątkowy poziom równowagi w bezrobociu. Co ważniejsze, sam Milton Friedman nigdy nie rozpisał jednoznacznego modelu naturalnej stopy bezrobocia (w swojej publikacji nagrodzonej nagrodą Nobla używa prostego modelu podaży i popytu). Inni argumentują, że istnieje podwójna równowaga: np. z powodu poszukiwania czynników zewnętrznych lub że istnieje raczej "naturalny zakres" poziomów bezrobocia niż wspomniana równowaga.

Bibliografia





ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.