NAIRU ang. Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment

NAIRU - ekonomiczna teoria bezrobocia stabilizującego poziom inflacji, inaczej teoria bezrobocia równowagi.

Spis treści

Opis



Bezrobocie NAIRU pojawia się wtedy, gdy płace odpowiadające wymaganiom pracowników zrównują się z płacami zgodnymi z realiami gospodarczymi (tzn. przy ustabilizowanej dynamice procesów inflacyjnych). Gdy występuje zrównanie oczekiwań płacowych, nie oddziałują one na inflację. Tak więc NAIRU zależy od płacy realnej i poziomu postulowanych płac. Zakładając brak szoków podażowych, w przypadku wystąpienia bezrobocia niższego od poziomu NAIRU, w gospodarce zwiększa się tempo inflacji. Jeśli poziom bezrobocia jest wyższy od NAIRU, inflacja spada. NAIRU jest wyznaczana z krzywej Phillipsa (pokazuje związek pomiędzy bezrobociem a inflacją). Punkt, w którym krzywa Phillipsa krzyżuje się z linią poziomą oznacza NAIRU. NAIRU odpowiada potencjalnej wydajności, czyli maksymalnemu poziomowi Produktu Krajowego Brutto.

Historia



Koncept NAIRU pojawił się wraz ze wzrostem popularności krzywej Phillipsa, która przedstawiała zależność pomiędzy stopą bezrobocia, a stopą inflacji dla krajów przemysłowych o mieszanej gospodarce. Analitycy stwierdzili, że ta zależność uniemożliwia jednoczesne starania rządu mające na celu zmniejszenie bezrobocia i stabilizację cen. Dlatego rząd powinien znaleźć punkt równowagi pomiędzy inflacją a bezrobociem - taki, który doprowadzi do społecznego dobrobytu.

W latach 70. XX w. w Stanach Zjednoczonych i kilku innych krajach przemysłowych, krzywa Phillipsa straciła na popularności. Przyczyną był jednoczesny wzrost bezrobocia i inflacji. Wielu ekonomistów miało obawy, że krzywa Phillipsa nie ma naukowych podstaw. Jednakże Milton Friedman i Edmund Phelps, którzy popierali koncept Phillipsa, utrzymywali, że krzywa Phillipsa nie może być podstawą do określania całej wiedzy o gospodarce, ponieważ przedstawia ona jedynie zależność pomiędzy zmiennymi bezrobocia i inflacji. Przeciwnicy tej teorii uważali, iż makroekonomiczna polityka rządu, która jest zdeterminowana przez cel obniżenia bezrobocia, powoduje, że oczekiwania inflacyjne zmieniają się w taki sposób, że inflacja nieustannie wzrasta, a redukcja bezrobocia nie następuje.

Wynikające z tego zalecenia były następujące: żaden poziom bezrobocia będący poniżej poziomu krytycznego (NAIRU) nie powinien wpływać na politykę gospodarczą rządu. Teoria mówi, że jeżeli:
  • UN oczekiwania inflacyjne będą spadać czyli wystąpi deflacja;
  • U=N oczekiwania inflacyjne pozostaną na tym samym poziomie (przy założeniu braku szoków podażowych)
U- stopa bezrobocia, N- NAIRU

Ocena teorii NAIRU



Wielu ekonomistów nie postrzega teorii NAIRU jako wyjaśnienia całego zjawiska inflacji. Natomiast można zaobserwować, posuwając się wzdłuż krótkookresowej krzywej Phillipsa, że bezrobocie może spadać bądź rosnąć w zależności od zmian inflacji. Inflacja może być również spowodowana szokami podażowymi jak np w latach 70. XX w. Teoria NAIRU była zamierzona jako argument przeciw keynsowskiemu zarządzaniu popytem a na korzyść wolnego rynku. Nie istnieje teoretyczna podstawa do przewidywania NAIRU. Monetaryści natomiast popierają stwierdzenie, że poprawne podejście do bezrobocia następuje jedynie przez miary mikroekonomiczne, a nie makroekonomiczne jak NAIRU.

Bibliografia



ostatnia modyfikacja 16 sierpnia 2016 r.