Motywacja wewnętrzna ang. intrinsic motivation

Motywacja wewnętrzna - motywacja powodująca zachowanie, którego celem nie jest osiągnięcie zewnętrznych nagród, ale zachowanie samo w sobie. Motywacja wewnętrzna wiąże się z wykonywaniem czynności, które sprawiają danej osobie przyjemność lub leżą w kręgu jej zaineresowań.

Spis treści

Poczucie przepływu



Czynności motywowane wewnętrznie prowadzą do specyficznego stanu umysłu, nazywanego poczuciem przepływu (ang. flow), które polega na utracie samoświadomości i poczucia upływu czasu oraz na koncentracji na samej czynności wykonywania zadania, z odsunięciem na drugi plan jego rezultatu. Stan taki jest przyjemny i może być wzbudzany także przez narkotyki i inne używki, ćwiczenia fizyczne itp. Badania pokazują jednak, że czynności dostarczają więcej przeżyć typu flow niż używki. Takie doświadczenie podobne jest w swojej jakości do doświadczenia mistycznego, opisywanego przez Maslowa.

Zmiana rodzaju motywacji



Ustalono, że gdy czynność motywowana jest wewnętrznie a jednocześnie jest silnie nagradzana, to motywacja zmienia się na zewnętrzną i dana osoba traci przyjemność czerpaną z tej aktywności, nawet jeśli ją wcześniej bardzo lubiła.

Poniższe czynniki mogą sprawić, że dana osoba zacznie postrzegać swoje działanie jako motywowane tylko z przymusu, co prowadzi do utraty przyjemności czerpanej z tego działania (szerzej mówi o tym teoria dysonansu poznawczego):
  • silne nagradzanie;
  • grożenie karą (np. przy nauce);
  • stosowanie przymusu;
  • presja zewnętrzna;
  • nacisk oceniania.


Badania



Psycholodzy badają motywację wewnętrzną od wczesnych lat 70. Na podstawie badań okazało się, że studenci (jednak wyniki badań można odnieść również do pracowników), którzy mają większą motywację wewnętrzną, chętniej angażują się w zadanie. Chętniej również dążą do poprawy swoich umiejętności. Motywacja wewnętrzna rośnie, gdy:

  • dana osoba przypisuje rezultaty swojej pracy do czynników, które kontroluje;
  • dana osoba wierzy w to, że posiada umiejętność, która pozwoli jej w efektywnym osiąganiu celów (a więc nie wierzy, że rezultaty pracy są efektem np. szczęścia);
  • dana osoba woli opanować wybrany temat niż uczyć się na pamięć.


Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.