Tradycyjne narzędzia jakości Przekierowano ze strony: Magnificient seven ang. magnificient seven

Tradycyjne narzędzia jakości (klasyczne narzędzia jakości, podstawowe narzędzia jakości, stare narzędzia jakości, metody TQM) - siedem klasycznych narzędzi jakości, które są najczęściej wykorzystywane i mają podstawowe znaczenie. Narzędzia te mogą być stosowane samodzielnie ale często używa się ich jako składniki metod zarządzania jakością.

Spis treści

Opis

Określenie stare jest stosowane, aby odróżnić ten zbiór od siedmiu nowych narzędzi jakości. Propozycja zebrania tych narzędzi pochodzi od K. Ishikawy, który w pracy What is Total Quality Control z 1982 r. przekonywał, że za ich pomocą można rozwiązać większość, bo aż 95% problemów jakościowych. K. Ishikawa propagował zastosowanie siedmiu klasycznych metod w ramach cyklu pracy kół jakości.

Wybór metod nie był przypadkowy. K. Ishikawa starał się „zdemokratyzować” statystyczne metody czyli spowodować, żeby nawet osoba znająca tylko podstawy statystyki mogła je zastosować w codziennej pracy. Dlatego też nazywane są narzędziami statystycznego sterowania procesami SPC (ang. Statistical Process Control), która dominowała w początkowych stadiach rozwoju koncepcji zarządzania jakością.

Do podstawowych narzędzi statystycznego sterowania procesami zalicza się:
  • Diagram przebiegu procesu (schemat blokowy, ang. flow chart)
  • Karty kontrolne (karty Shewarta, ang. control chart) - narzędzie wskazujące czy nastąpiło przekroczenie ustalonych parametrów
  • Arkusz kontrolny (arkusz analityczny, ang. check sheet) - proste narzędzie graficzne służące do zbierania i porządkowania informacji na temat jakiegoś zjawiska lub problemu
  • Diagram Ishikawy (diagram przyczynowo-skutkowy, ang. Ishikawa diagram, cause-and-effect, fish-bone diagram) - narzędzie pozwalające na identyfikację przyczyn problemu oraz wskazanie na powiązania między nimi
  • Diagram Pareto (diagram Pareto-Lorenza, ang. Pareto chart) - narzędzie pozwalające na uszeregowanie przyczyn pod względem wybranych kryteriów
  • Histogram (ang. histogram) - narzędzie ukazujące różnice w pewnych mierzalnych jednostkach częstotliwości wystąpień lub jak często pojawia się każda odmienna wartość w zbiorze danych
  • Punktowy diagram korelacji (diagram rozrzutu, ang. scatter diagram) - narzędzie ukazujące w sposób graficzny podstawowe cechy zjawiska.


Krytyka

Propozycja siedmiu metod kontroli jakości K. Ishikawy została powszechnie przyjęta w literaturze przedmiotu, jednak nie odbyło się bez korekt. I tak, zamiast diagramu rozrzutu pojawia się najczęściej Wykres przebiegu (ang. run chart), zamiast arkusza kontrolnego – Flow chart ukazujący przepływy produktów, dokumentów wewnątrz organizacji i umożliwiający projektowanie ich nowego stanu.

W miejsce flow chartu lub wykresu przebiegu niektórzy podają opis techniki stratyfikacji (ang. stratification), umożliwiającej oddzielenie danych uzyskanych z różnych źródeł w sposób ukazujący wzorzec.

Natomiast S. Mizuno zaznacza, że wykresy kontrolne zamieniane są na stratyfikację i twierdzi, że nie ma jednego stałego zbioru siedmiu metod kontroli jakości.

S. Shiba i D. Walden w jednym punkcie wymieniają wykresy/stratyfikację. Dodają również, że w niektórych firmach włącza się flow chart zamiast arkusza kontrolnego.

W rezultacie zbiór klasycznych siedmiu narzędzi jakości czy też metod TQM różni się w zależności od autora lub instytucji (patrz tabela poniżej)



Zestawienie siedmiu klasycznych narzędzi jakości wg różnych autorów i instytucji


Z tabeli wynika, że najczęściej wymienianym przez japońskich autorów jest zestaw zaproponowany przez K. Ishikawę. Amerykańscy i polscy autorzy pomijają wykresy w zbiorze 7 klasycznych metod TQM. W zachodnich publikacjach zamiast wykresów podaje się wykres przebiegu lub stratyfikację, natomiast w polskich tekstach można spotkać flow chart zwany schematem blokowym.

Zobacz też

Linki zewnętrzne



!
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.