Magazyn

Ten artykuł dotyczy organizacji przedsiębiorstwa. Zobacz również Magazyn (budowla)

Magazyn - samodzielna komórka organizacyjno-funkcjonalna w przedsiębiorstwie, realizująca zadania przechowywania. Jest przystosowana do składowania i przemieszczania zapasów na wyodrębnionej przestrzeni, która może zajmować plac nieosłonięty (składowisko), plac półosłonięty (wiata), część budowli, całą budowlę lub kilka budowli magazynowych.

Spis treści

Dokumentacja magazynowa



Magazyn jest odpowiednio zorganizowany oraz wyposażony we właściwą dokumentację, dotyczącą ewidencji czynności związanych z przyjmowaniem i wydawaniem dóbr oraz umożliwiającą dokumentację wielkości ich stanów. Przyjęcie, wydanie i przesunięcie jest dokumentowane dowodami księgowymi (źródłowymi), jako operacja gospodarcza. Stanowi podstawowe źródło informacji o wielkości i ruchu fizycznym zapasów. Ma to znaczenie dla operatywnego zarządzania nie tylko magazynem, lecz dla gospodarowania zapasami. Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady dokumentowania obrotu magazynowego jest ustawa z 29 września 1994 o rachunkowości. Dokumenty magazynowe stanowią grupę dokumentów, których zapisy mają bezpośredni wpływ na prowadzenie gospodarki magazynowej i jej rozliczanie. Mogą być wystawiane ręcznie przez magazyniera, w sposób półautomatyczny lub automatyczny, w zależności od ustalenia odpowiednich parametrów i procedur.

Dokumenty magazynowe:
  • PZ – przyjęcie towaru z zewnątrz;
  • PW – przyjęcie towaru wewnętrzne;
  • WZ – wydanie na zewnątrz;
  • MM – przesunięcie między magazynowe;
  • RW – rozchód do wewnątrz;
  • WP – wydanie na produkcje.


Budowa



Typowy magazyn jest budynkiem jednokondygnacyjnym, który może być wykonany z lekkich konstrukcji stalowych. Budowla przypomina prostokąt o proporcji boków 3:5 lub 2:3. W małych magazynach handlowych powierzchnia użytkowa wynosi minimum 500 m², a wysokość strefy składowej od 5,4 do 7,2 m. Natomiast w magazynach halowych wysokość nie przekracza 12 m. Magazyny przemysłowe (wysokiego składowania) posiadają większą powierzchnię i wysokość użytkową. Wysokość konstrukcji może wynosić 45 m, a słupy regałów służą jako konstrukcję wsporczą budynku. Celem budowania tak dużych i wysokich magazynów jest zapewnienie rytmiczności realizacji zadań.

Organizacja



Normalny proces przejścia ładunku składa się z kilku etapów. Dla każdego z nich wyznaczone zostały strefy:
  • strefa przyjęć - obszar mieszczący się przy rampach wyładowczych. Przeprowadzane są tutaj operacje:
    • wyładowania towaru ze środków transportu;
    • sprawdzenia zgodności towaru z zadeklarowaną ilością i jakością;
    • przyjęcie towarów do magazynu.
  • strefa składowania - mieszczą się tu regały oraz drogi manipulacyjne. W tej strefie towary są przechowywane.
  • strefa kompletacji - przygotowuje się tutaj zamówienia dla odbiorcy, następuje łączenie ładunków i przemieszczanie do wydania.
  • strefa wydań - mieści się w pobliżu ramp załadowczych. Z tego punktu następuje załadunek skomplementowanych ładunków na środki transportu.


Wyposażenie



Podstawowym wyposażeniem, w zależności od przeznaczenia magazynu, są urządzenia do składowania, środki transportu magazynowego i pomocnicze urządzenia magazynowe.
Urządzenia do składowania:
  • regały:
    • stałe (wolnostojące lub samonośne) ramowe lub wspornikowe;
    • przejezdne (podłogowe lub torowe) ramowe lub wspornikowe;
    • specjalizowane.
  • stojaki:
    • słupkowe;
    • szczelinowe;
    • gniazdowe;
    • pryzmowe;
    • specjalizowane.
  • wieszaki:
    • stojące;
    • słupkowe;
    • podwieszone;
    • przyścienne;
    • specjalizowane.
  • podkłady:
    • belkowe;
    • płytowe;
    • specjalizowane.
  • zasieki:
    • jednokomorowe;
    • wielokomorowe;
    • specjalizowane.
  • urządzenia specjalizowane.
Środki transportu:
  • wózki naładowne;
  • wózki unoszące;
  • wózki ciągnikowe;
  • wózki podnośnikowe;
  • wózki transportowe;
  • mechaniczne wózki jezdniowe (widłowe);
  • układnice;
  • żurawie;
  • wciągniki;
  • suwnice;
  • przenośniki;
  • manipulatory.
Pomocnicze urządzenia magazynowe:
  • pojemniki;
  • palety;
  • kontenery;
  • paletyzatory;
  • depaletyzatory;
  • pomosty;
  • czytniki kodów;
  • waga;
  • urządzenia do zarządzania i łączności;
  • urządzenia do taśmowania.


Lokalizacja magazynu



Na efektywność gospodarki magazynowej wpływ ma optymalizacja ilości i wielkości magazynów, ich rozplanowanie oraz lokalizacja, czyli przestrzenne rozmieszczenie w stosunku do producenta i odbiorcy.

Przy planowaniu lokalizacji magazynu należy przestrzegać ogólnych zasad:
  • surowce powinny być magazynowane w pobliżu ich produkcji i skupu;
  • magazyny wyrobów gotowych należy lokalizować w ośrodkach zapotrzebowania konsumpcyjnego, uwzględniając takie czynniki, jak np. asortyment towarów, gęstość sieci detalicznej i częstotliwość dokonywania zakupów;
  • istnienie dróg dojazdowych zapewniających dogodny transport;
  • uzbrojenie terenu (sieć wodociągowo-kanalizacyjna, elektryczna, telefoniczna);
  • możliwość rozmieszczenia budynków w sposób zapewniający swobodny wjazd, dojazd, dostęp do rampy.
  • w przechowalnictwie produktów żywnościowych ważną rolę odgrywa także ochrona przed szkodnikami


Sposobem wyznaczania położenia magazynu jest Metoda Środka Ciężkości. Metoda ta wykorzystuje położenie poszczególnych punktów nadania i odbioru . Najczęściej w tym celu wspiera się współrzędnymi geograficznymi. Na otrzymany wynik ma również wpływ wielkość podaży i popytu poszczególnych punktów sieci.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.