Koszty transportu

Koszty transportu - koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo na Transport osób lub ładunków. Koszty, w odróżnieniu od nakładów i wydatków, mają postać precyzyjnie skalkulowanej wielkości, związanej z konkretną produkcją wykonaną w danym czasie i warunkach. Koszty zewnętrzne transportu są ustalane poza systemem księgowości przedsiębiorstwa transportowego i zgodnie z przepisami podatkowymi nie stanowią kosztów uzyskania przychodu tego przedsiębiorstwa.

Spis treści

Koszty jednostkowe



Koszty jednostkowe w transporcie cechuje duże zróżnicowanie w zależności od wielu czynników i uwarunkowań. Aby zachować przejrzystość, należy odpowiednio je pogrupować. Podobnie jak w innych sektorach, w transporcie zastosowanie ma zasada skali produkcji, czyli obniżka kosztu jednostkowego wraz ze wzrostem wielkości partii transportowanych ładunków. Specyficzną cechą w omawianym sektorze jest duży wpływ odległości przewozu na koszt jednostkowy. Stosuje się podział na koszty stacyjne (powstają na stacjach transportowych) i odległościowe (odnoszą się do procesu pokonywania przestrzeni). Koszty transportu są wielkością ekonomiczną o dużej dynamice zmian krótkookresowych, wpisujących się w generalną tendencję obniżki długookresowej. Wprowadzane od stuleci nowe rozwiązania techniczne i organizacyjne w transporcie, w znacznym stopniu wpływają na obniżkę kosztów transportu, oraz jego szybkość i efektywność. W długim okresie jednostkowe koszty własne przewoźników maleją, ale obniżka ta jest niwelowana wzrostem kosztów zewnętrznych związanych z użyciem w transporcie nieodnawialnych zasobów naturalnych.

Czynnikami wpływającymi na wysokość kosztów jednostkowych są:
  • możliwość wykonania ładownego przewozu powrotnego;
  • możliwość grupowania poszczególnych partii ładunków na danej trasie;
  • wymagany czas dostawy;
  • istnienie lokalnych i czasowych reglamentacyjnych ograniczeń ruchu;
  • naturalne właściwości przedmiotu przewozu i wynikające z nich wymagania specjalnej jego ochrony.


Całkowite koszty transportu



Na całkowite koszty transportu składają się nakłady związane z:
  • amortyzacją środków transportu i budynków;
  • pracą i obsługą transportową z narzutami;
  • zużyciem materiałów, paliw i energii;
  • pracą biurową;
  • ubezpieczeniem środków transportu;
  • remontem i konserwacją środków transportu;
  • dzierżawą;
  • zewnętrznymi usługami transportowymi;
  • innymi kosztami bazy transportowej.


Opłaty i podatki transportowe



Opłaty i podatki transportowe (fees and taxes of transport) mają wiele form, często specyficznych dla systemów fiskalnych poszczególnych krajów. W aspekcie formalnym w Unii Europejskiej nie istnieje pojęcie podatków transportowych, używa się go jedynie w terminologii potocznej środowisk zawodowych.

Są one zawarte w istniejących czterech głównych formach podatków:
  • Bezpośrednich (direct taxes) składających się z podatków dochodowych:
    • CIT;
    • PIT;
    • podatków majątkowych;
  • pośrednich (indirect taxes), czyli podatków od towarów i usług:
    • VAT;
    • cła;
    • akcyza.
  • Obciążeń socjalnych (social security contributions).
  • Podatków ekologicznych (enviromental taxes).


Obciążenia fiskalne w transporcie można podzielić na:
  1. opłaty i podatki infrastrukturalne;
  2. podatki od środków transportu;
  3. podatki od sprzedaży paliw silnikowych;
  4. inne podatki i opłaty sektorowe.


Różnica między opłatami transportowymi i podatkami transportowymi polega na tym, że opłaty są rodzajem ceny na świadczenie usług cząstkowych (udostępnianie infrastruktury przez jej zarządcę, dokonanie rezerwacji i wystawienie biletu, odprawa podróżnych, czynność administracyjna), podczas gdy podatki są pobierane przez władze publiczne niezależnie od istnienia jakiegoś powszechnego świadczenia dla podmiotów gospodarczych.

Cele



Analiza kosztów w transporcie służy wielu celom, m.in.:
  • kalkulacji cen;
  • ocenie wyników działalności przedsiębiorstw transportowych;
  • porównaniom transportowych rozwiązań konkurencji;
  • ocenie transportowych projektów rozwojowych;
  • racjonalizacji struktury i funkcjonowania systemów transportowych;
  • kształtowaniu wzrostu gospodarczego i międzynarodowej konkurencyjności gospodarki;
  • statystyce makroekonomicznej i sektorowej.


Zobacz też

Bibliografia

  • Koszty transportu, Wikipedia pl
  • J. Burnewicz: Wpływ cen transportu na wytwarzanie, dystrybucję i ceny towarów., „Rozprawy i monografie” Nr 45. Uniwersytet Gdański, Gdańsk, 1983
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.