Koszty ochrony środowiska ang. the costs of environmental protection

Koszty ochrony środowiska – do podstawowych obciążeń finansowych należą podatki i opłaty ekologiczne, które są głównymi instrumentami ekonomicznymi służącymi ochronie środowiska oraz realizacji polityki ekologicznej przez władze publiczne. Kosztami obciążone jest również wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego takich jak ISO 14000 lub EMAS.

Spis treści

Cele i zadania

Głównym celem ponoszenia kosztów ochrony środowiska jest zapobieganie, unieszkodliwianie lub też eliminowanie zanieczyszczeń i jakichkolwiek strat środowiskowych, które wynikają z działalności bieżącej podmiotów gospodarczych. Działalność ta obejmuje przede wszystkim gospodarkę odpadami, ochronę powietrza atmosferycznego, ochronę przed promieniowaniem, ochronę gleb i wód podziemnych i powierzchniowych.

Podstawy prawne

Art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska obciąża wszelkie podmioty gospodarcze opłatami środowiskowymi[1].

Opłaty

W kwestionariuszu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) koszty bieżące dzielone są na koszty działań własnych oraz opłaty i zakupy usług środowiskowych. Koszty działań własnych są sumą kosztów pracy, kosztów zakupu dóbr i surowców używanych do ochrony środowiska oraz opłaty za dzierżawę wyposażenia środowiskowego. Opłaty i zakupy usług środowiskowych obejmują wszystkie płatności uiszczane jednostkom publicznym i prywatnym w celu zmniejszenia negatywnego wpływu podmiotu na środowisko.

Opłaty środowiskowe

Na mocy prawa ochrony środowiska podmioty gospodarcze ponoszą opłaty ekologiczne za:
  • wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza;
  • pobór wód powierzchniowych i podziemnych stanowiących własność państwa;
  • wprowadzanie ścieków do wód stanowiących własność państwa lub do ziemi;
  • składowanie odpadów;


Inne opłaty

Na mocy innych ustaw, pobierane są opłaty:
  • produktowa;
  • depozytowa;
  • za wycinanie drzew i krzewów;
  • za korzystanie ze śródlądowych dróg wodnych;
  • za wykorzystywanie gruntów pokrytych wodami;
  • za wyłączenie gruntów rolnych lub leśnych z produkcji;
  • opłaty koncesyjne i eksploatacyjne za prawo wydobywania kopalin w określonym miejscu i czasie;
  • opłaty usługowe za zbiorowe unieszkodliwianie zanieczyszczeń np. za odprowadzanie ścieków do kanalizacji albo składowanie odpadów na wysypiskach;
  • opłaty administracyjne za rejestrowanie, kontrolę, autoryzację lub inne czynności urzędowe;


Opłaty ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym emisja zanieczyszczeń do środowiska miała miejsce. Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. W tym samym terminie należy przedłożyć marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat.

W 2010 roku polskie firmy z tytułu korzystania ze środowiska poniosły koszty rzędu 87 mln złotych. Największy udział stanowiły opłaty z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Obecnie stanowią one w strukturze opłat 51%[2].

Kary finansowe

Polska polityka ochrony środowiska przewiduje kary finansowe za:

  • odprowadzanie do atmosfery zanieczyszczeń gazowych i pyłowych w ilościach przekraczających wielkość określoną w pozwoleniu wodno-prawnym;
  • za wyprowadzanie do wód powierzchniowych lub do gleby ścieków, które nie odpowiadają warunkom określonym w pozwoleniu;
  • za przekroczenie możliwego poziomu hałasu;
  • za składowanie odpadów w miejscach niedozwolonych lub/i w sposób niezgodny z ustaleniami decyzji administracyjnej;
  • za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganej zgody władz centralnych;
  • za niszczenie terenów zielonych, krzewów i drzew powodowane niewłaściwym wykorzystaniem sprzętów mechanicznych i środków chemicznych;
  • karne odsetki za nieterminowe uiszczanie opłat i kar ekologicznych;


Wymuszający charakter kar pieniężnych polega na tym, że przedsiębiorstwo nie może ich włączyć do kosztów, obciążają one jego wynik finansowy. Są uiszczane z dochodu po opodatkowaniu i tym samym są instrumentem o silniejszym od opłat oddziaływaniu bodźcowym.

Zobacz też

Zarządzanie środowiskowe

Ochrona środowiska

Linki zewnętrzne

OCDE

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.