Koszt alternatywny Przekierowano ze strony: Koszt utraconych korzyści ang. opportunity cost

Koszt alternatywny (koszt utraconych możliwości, koszt utraconych korzyści) – potencjalne możliwości utracone w skutek podjęcia danej decyzji (rozwiązania). Przekładając tę ogólną zasadę na rynek dóbr i usług, powiemy że koszt alternatywny danego dobra to ilość innego dobra, z której trzeba zrezygnować, aby możliwe było wyprodukowanie (skonsumowanie) kolejnej jednostki tego pierwszego dobra. Inaczej mówiąc, koszt alternatywny nie jest sumą wartości utraconych możliwości, ale wartością najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku dokonanego wyboru.

Spis treści

Cechy kosztu alternatywnego

Cechy kosztu alternatywnego są następujące:
  • jest zawsze ponoszony przez osobę podejmującą decyzję,
  • jest określony w chwili dokonywania wyboru,
  • ma charakter subiektywny.


Koszt alternatywny w produkcji

Koszty alternatywne mogą zostać oszacowane podczas procesu decyzyjnego poprzedzającego produkcję. Koszty alternatywne możemy podzielić na koszty explicite i koszty implicite.

Koszty explicite

Koszty explicite (ang. explicit costs), to koszty rachunkowe odzwierciedlające widoczne wydatki na zakup czynników produkcji. Są to koszty alternatywne bezpośrednio powiązane z płatnością produkującego. Koszty explicite obejmują czynniki produkcji, które nie są jeszcze w posiadaniu produkującego i odzwierciedlają cenę, jaką musi on za nie zapłacić.

Przykład 1: Przedsiębiorstwo decyduje o wydaniu 1000 zł na energię elektryczną. Koszt alternatywny w tym wypadku wynosi 1000 zł, które mogło być przeznaczone na inne czynniki produkcji.

Koszty implicite

Koszty implicite (ang. implicit costs) to koszty alternatywnego wykorzystania zasobów, nie stanowiące wydatków danego przedsiębiorstwa. Są to koszty powiązane z czynnikami produkcji, które produkujący już posiada. Tego typu koszty alternatywne są ekwiwalentem tego, co można by osiągnąć wykorzystując czynniki produkcji w inny (alternatywny) sposób. Obejmują one wykorzystanie czynników produkcji przez przedsiębiorstwo je posiadające lub przez inne przedsiębiorstwa np. na zasadzie wypożyczenia.

Przykład 2: Przedsiębiorstwo przez cały rok płaci 500 zł miesięcznie za wynajem magazynu, który wykorzystuje jedynie przez 6 miesięcy w roku. Przedsiębiorstwo mogłoby wynająć magazyn innemu podmiotowi na 6 miesięcy, podczas których nie zamierza wykorzystywać magazynu. Cena uzyskana za taki wynajem byłaby wtedy kosztem alternatywnym implicite - który mógłby być przeznaczony na inne czynniki produkcji.

Inne przykłady

Oto kilka innych przykładów tłumaczących zasadę powstawania kosztów alternatywnych w działalności gospodarczej:

Przykład 3: Załóżmy, że otwieramy przedsiębiorstwo. Naszym głównym celem jest osiąganie jak najwyższych obrotów, ale może się zdarzyć sytuacja, w której nasze przedsiębiorstwo nie zarobi nic. Wtedy tracimy potencjalny zysk, jaki moglibyśmy zarobić, gdybyśmy pracować dla innego przedsiębiorcy. W tym przypadku zysk ten jest naszym kosztem alternatywnym.

Przykład 4: Załóżmy na przykład, że zdecydowaliśmy się zdeponować nadwyżkę gotówki przedsiębiorstwa w banku. Korzyścią takiego rozwiązania jest przychód związany z oprocentowaniem depozytu. Nawet jeśli nie rozpatrywaliśmy innych możliwości wykorzystania oszczędności i tak ponieśliśmy koszt alternatywny, gdyż deponując pieniądze na długoterminowej lokacie "zamrażamy" je pozbawiając się możliwości przeznaczenia ich na inwestycje w aktywa trwałe, zakupienie akcji czy udziałów w funduszu inwestycyjnym.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.