Diagram relacji Przekierowano ze strony: Interrelationship diagram ang. interrelationship diagram



Diagram relacji
Nowe narzędzie
Zarządzanie jakością
Przykład


Diagram relacji (wykres współzależności, diagram współzależności, drzewo relacji, wykres współzależności przyczyn)[1] - narzędzie pozwalające zaprezentować w formie graficznej zbiór czynników mających wpływ na ostateczny wynik procesu (np. przyczyn wystąpienia problemu). W odróżnieniu od diagramu Ishikawy, nie grupuje przyczyn, lecz ilustruje powiązania między nimi. Służy jako punkt wyjścia do planowania działań (np. działań korygujących, zapobiegawczych). Jest jednym z nowych narzędzi zarządzania jakością.

Spis treści

Zastosowanie

Diagram relacji ma najczęściej zastosowanie:
  • w przypadku dużej złożoności problemu (umożliwia łatwe ustalenie zależności pomiędzy różnymi czynnikami),
  • gdy duże znaczenie ma ustalenie prawidłowej kolejności działań,
  • gdy istnieje konieczność ustalenia, czy dany problem jest skutkiem, czy przyczyną.


Opis

Celem diagramu relacji jest daleko idące uporządkowanie informacji, a więc wskazanie przyczyn występowania problemu, jak również określenie ich wzajemnych powiązań. Jest bardzo zbliżony do diagramu Ishikawy, jednak definiuje on nie tylko powiązania "przyczyna - skutek", ale również określa powiązania na linii "przyczyna - przyczyna".[2]

Tworzenie diagramu relacji umożliwia wyjaśnienie powiązań przyczynowych w przypadku złożonych problemów, jak również określenie kolejności następujących po sobie czynników. Pozwala on zespołowi przeprowadzającemu analizę na rozpoznanie priorytetowych problemów. Elementy diagramu, do których lub od których jest skierowana największa liczba powiązań (strzałek) stanowią punkty wyjścia do dalszych analiz.[3].

Procedura tworzenia diagramu relacji

Etapy tworzenia diagramu:
  1. Określenie w sposób ogólny problemu, który ma być badany.
  2. Wybór członków zespołu (osoby bezpośrednio związane z danym zagadnieniem lub obszarem, najlepiej 4-6 osób).
  3. Zapisywanie na kartkach możliwie najwięcej indywidualnych pomysłów, opinii lub uwag związanych z analizowanym problemem (można wykorzystać kwestie określone już wcześniej za pomocą burzy mózgów, czy diagramu pokrewieństwa, chyba że zespół zdecyduje się na ich opracowanie od nowa).
  4. Poszukiwanie powiązań między czynnikami oraz połączenie liniami powiązanych ze sobą czynników wyznaczając kolejność zdarzeń (za pomocą strzałek należy połączyć przyczyny ze skutkiem, jaki wywołują oraz powiązania między przyczynami; strzałki wskazują kolejność działań oraz powiązań między przyczyną/czynnikiem, a skutkiem).
  5. Dokonanie kwantyfikacji powiązań (każdemu powiązaniu należy przydzielić określoną liczbę punktów biorąc pod uwagę siłę ich oddziaływania: 9 pkt - powiązanie znaczące, 3 pkt - powiązanie średnie, 1 pkt - powiązanie słabe.[4]
  6. Umieszczenie uzyskanych wyników w tabeli.
  7. Posegregowanie analizowanych czynników biorąc pod uwagę liczbę uzyskanych punktów (duża liczba punktów uzyskanych przez dany czynnik pozwala stwierdzić, że jest to czynnik, którym należy się zająć w pierwszej kolejności, chcąc usunąć niezgodności).


Tab. 1. Określenie wagi czynników w diagramie zależności[5]
CzynnikABCDSuma
Ax
Bx
Cx
Dx


Ogólny schemat diagramu relacji

W praktyce wyróżnia się trzy rodzaje diagramu relacji:
  • prosty (Rys. 1.)
  • ukierunkowany (Rys. 2.)
  • scentralizowany (Rys. 3.)




Rys. 1. Diagram relacji prosty[6]



Rys. 2. Diagram relacji ukierunkowany[7]



Rys. 3. Diagram relacji scentralizowany[8]

Praktyczne zastosowanie diagramu relacji

PRZYKŁAD: Wykorzystanie diagramu relacji do rozwiązania problemu "jak uzyskać zmniejszenie liczby reklamacji od klientów".



Rys. 4. Diagram zależności dla problemu: duża liczba reklamacji dla klientów[9]

Tab. 2. Wagi czynników wpływających na liczbę reklamacji[10]
CzynnikBłędy w wystawionych dokumentachWady wyrobuNieterminowe dostawyDostawy niezgodne z zamówieniemOpóźnienia w realizacji zamówieniaNiezrozumiała instrukcja obsługi
Błędy w wystawionych dokumentachx.131.
Wady wyrobu.x139.
Nieterminowe dostawy..x.9.
Dostawy niezgodne z zamówieniem..3x..
Opóźnienia w realizacji zamówienia..9.x.
Niezrozumiała instrukcja obsługi.3...x


Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • A. Hamrol, W. Mantura: Zarządzanie jakością. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002
  • W. Ładoński i K. Szołtysek (red): Zarządzanie jakością, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Wrocław 2008
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.