Kontrola przychodów Przekierowano ze strony: Income control ang. income control

Kontrola przychodów – kontrola uzyskanych lub należnych wpływów wartości lub korzyści materialnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Najczęściej przychodem jest łączna wartość sprzedaży dóbr, towarów i usług netto (bez podatku VAT) w okresie rozliczeniowym (dzień, miesiąc lub rok rozrachunkowy). Za uzyskiwanie przychodów i za koszty z tym związane, odpowiedzialne są centra przychodów.

Spis treści

Stosowane mierniki kontroli

Centra przychodów są poddawane kontroli za pomocą mierników, dzielonych zwykle na trzy grupy:
  • mierniki oparte na przychodach ze sprzedaży,
  • mierniki dotyczące poziomu efektywności zarządzania zasobami centrum,
  • mierniki pozostałe, najczęściej niefinansowe.

Mierniki kontroli oparte na przychodach ze sprzedaży

Pierwsza grupa mierników bazuje na przychodach ze sprzedaży. Znaczne przekroczenie budżetu przychodów ze sprzedaży może wskazywać na duży wysiłek menadżerów skierowany na osiągnięcie maksymalnych efektów i wykorzystanie szans rynkowych. Jednakże, może również wynikać z błędów w planowaniu bądź z prośby zaniżenia budżetowych wielkości - zwłaszcza, gdy ze stopniem realizacji przychodów będzie powiązany system premiowy.

Wykorzystanie wielkości z lat poprzednich jako bazy do oceny stopnia realizacji przychodów, pozwala na wyeliminowanie niedociągnięć oceny opartej tylko na wielkościach budżetowych. Ocena relacji przychodów osiągniętych przez dane centrum przychodów do przychodów całej firmy pozwala ustalić wpływ tego centrum na generowanie obrotów firmy ogółem. Wysoka wartość tego miernika powinna zachęcić do utrzymywania i zwiększania obrotów tego centrum w przyszłości.

W przypadku, gdy menedżer centrum przychodów decyduje samodzielnie o poziomie cen poprzez opusty cenowe, należy wykorzystać miernik obrazujący rzeczywisty ubytek przychodów ze sprzedaży w relacji do poziomu przewidzianego w budżecie. Pominięcie tego obszaru zarządzania w ocenie centrum przychodów ze sprzedaży będzie błędem, zwłaszcza w sytuacji wykorzystania miernika do oceny dynamiki obrotów. Opusty cenowe są bowiem jednym z instrumentów pobudzenia sprzedaży.

Mierniki efektywności zarządzania zasobami centrum

Druga grupa mierników służy do oceny efektywności gospodarowania w centrach przychodów. Menedżer centrum przychodów powinien być również odpowiedzialny za wpływy z należności do danego centrum. W przeciwnym przypadku będzie mu zależało na zwiększaniu przychodów bez oglądania się na ryzyko utraty należności od niesolidnych kontrahentów. Udział należności w przychodach ze sprzedaży nie daje możliwości jednoznacznej oceny centrum przychodów i jego wpływu na poziom gotówki operacyjnej firmy. Pomiar tego wskaźnika powinien być odnoszony do wielkości budżetowej, w której będzie się wyrażać określona polityka finansowa firmy względem odbiorców. Relacji tej nie powinno się wykorzystywać do ocen w warunkach dużych wahań sprzedaży bądź przy sprzedaży sezonowej.

Dlatego niekiedy lepiej jest wykorzystać cykl należności obliczany jako relacja należności na koniec ostatniego okresu do sprzedaży dziennej ustalonej dla tego okresu, z którego pochodzą należności.

Niefinansowe mierniki stosowane w kontroli centrum przychodów

Coraz częściej uważa się, że mierniki finansowe są niewystarczające do oceny kondycji centrów odpowiedzialności. W grupie niefinansowych mierników oceny centrum przychodów na uwagę zasługuje pomiar stopnia satysfakcji klientów. Wyraża się go najczęściej jako procent pozytywnych odpowiedzi na pytania ankietowe skierowane do odbiorców.

Interpretacja wyników ankiety może jednak powodować pewne problemy. W rzeczywistości satysfakcja klienta jest bowiem zjawiskiem psychologicznym, a nie faktem fizycznym, mimo że powinna wyrażać stopień zaspokojenia oczekiwań klienta przez badany produkt lub usługę. Na satysfakcję klientów wpływają czynniki, które wynikają wprost z doświadczeń klienta z konkretnym produktem lub usługą, np. reputacja producenta. Pomiar postaw zawsze będzie niedokładny, gdyż występuje tu wielka różnorodność pomiędzy ludźmi, a często także różnorodność ocen przedstawianych przez te same osoby, lecz w różnych okolicznościach i w różnym czasie.

Zobacz też

Centrum przychodów

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.