ISO 14000 ang. Environmental management

ISO 14000
Norma
Zarządzanie środowiskowe
Logo ISO
WłaścicielISO
RozpowszechnianieISO
Powstanie1992 r.
Aktualna wersja

międzynarodowa
2004 r.
CertyfikacjaJednostki certyfikowane

przez PKN
Oficjalna strona internetowa


ISO 14000 - zbiór norm adresowanych do różnych aspektów zarządzania środowiskowego. Zawiera praktyczne narzędzia dla firm i organizacji chcących zidentyfikować i kontrolować swój wpływ na środowisko naturalne. Normy te zapewniają stałe udoskonalanie systemów zarządzania środowiskowego. Systemy zarządzania środowiskowego są szczegółowo opisane w normach ISO 14001:2004 i ISO 14004:2004. Pozostałe normy należące do rodziny ISO 14000 skupiają się na specyficznych aspektach środowiskowych, takich jak ELCD, komunikacja lub audyty środowiskowe[1].

Spis treści

Cele i zadania

Normy ISO 14000 przynoszą korzyści na polu technologicznym, ekonomicznym i społecznym. Pomagają harmonizować specyfikacje technologiczna produktu i usług, czyniąc przemysł bardziej efektywny i konkurencyjny[2].

Zyski z wdrażania norm ISO 14000

Normy ISO 1400 są narzędziami strategicznymi i przewodnikami dla firm podejmujących największe wyzwania we współczesnym biznesie. Zapewniają o najwyższej wydajności prowadzonych działań biznesowych, zwiększają produktywność oraz pomagają organizacjom wejść na nowe rynki[3].

Zyski z zastosowania norm ISO 14000 obejmują:
  • zmniejszenie kosztów - optymalizacja prowadzonych operacji;
  • zapewnienie satysfakcji klienta - poprawa jakości usług, otworzenie się na rynki światowe oraz wzrost sprzedaży;
  • wejście na nowy rynek - zapobieganie barierom handlowym, otworzenie się na rynki światowe;
  • wzrost udziału w rynku - poprawa produktywności i kompetencji pracowników;
  • korzyści dla środowiska naturalnego - redukcja negatywnych skutków prowadzonej działalności względem środowiska naturalnego;


Zyski w liczbach
  • 2,5 mld GBP - roczne zyski dla gospodarki Wielkiej Brytanii;
  • 80% - procentowy udział firm stosujących standardy ISO 14000 w światowym handlu;
  • 100 mln AUD - zyski australijskiej gospodarki, szczególnie dla przedsiębiorstw górniczych;
  • 84% redukcja czasu transportu towarów na skutek standaryzacji transportu kontenerowcami;


Pochodzenie i wersje

British Standards Institution opublikowało w 1992 roku pierwszy światowy standard dotyczący systemu zarządzania środowiskiem BS 7750. W 1996 roku międzynarodowy następca BS 7750 został opublikowany jako ISO 14001. Podczas pierwszych dziesięciu lat kiedy standard ten został zaakceptowany na rynku międzynarodowym wydano ponad 111 000 certyfikatów ISO 14001 (lata 1996 -2005) w 138 państwach. Aktualna norma wydana została w 2004 r. Polska wersja, wydana przez Polski Komitet Normalizacyjny, pochodzi z 2005 r. i ma oznaczenie PN-EN ISO 14001:2005

Wykaz norm serii ISO 14000 i ich polskie odpowiedniki

Norma/

dokument ISO*
TytułPolska Norma lub inny

Tytuł
ISO 14001:2004Environmental management systems –

Requirements with guidance for use
PN-EN ISO 14001:2005Systemy zarządzania środowiskowego –

Wymagania i wytyczne stosowania
ISO 14004:2004Environmental management systems – General

guidelines on principles, systems and supporting

techniques
PN-ISO 14004:2005Systemy zarządzania środowiskowego –

Ogólne wytyczne dotyczące zasad,

systemów i technik wspomagających
ISO 14005:2010Environmental management systems – Guidelines for the phased

implementation of an environmental management system, including the use of

environmental performance evaluation
ISO 14006:2011Environmental management systems – Guidelines on eco-designPN-EN 14006:2011Systemy zarządzania środowiskowego -

Wytyczne do wdrażania ekoprojektowania
ISO 14015:2001Environmental management – Environmental

assessment of sites and organizations (EASO)
PN-ISO 14015:2010Zarządzanie środowiskowe – Ocena

środowiskowa miejsc i organizacji (EASO)
ISO 14020:2000Environmental labels and declarations – General

principles
PN-EN ISO 14020:2003Etykiety i deklaracje środowiskowe –

Zasady ogólne
ISO 14021:1999Environmental labels and declarations – Self-

declared environmental claims (Type II

environmental labelling)
PN-EN ISO 14021:2002Etykiety i deklaracje środowiskowe –

Własne stwierdzenia środowiskowe

(Etykietowanie środowiskowe II typu)
ISO 14021:1999/A1:2011Environmental labels and declarations – Self-declared environmental claims

(Type II environmental labelling)
PN-EN ISO 14021:2002/A1:2012
ISO 14024:1999Environmental labels and declarations – Type I

environmental labelling – Principles and

procedures
PN-EN ISO 14024:2002Etykiety i deklaracje środowiskowe –

Etykietowanie środowiskowe I typu –

Zasady i procedury
ISO 14025:2006Environmental labels and declarations – Type III

environmental declarations – Principles and

procedures
PN-ISO 14025:2010Etykiety i deklaracje środowiskowe –

Deklaracje środowiskowe III typu –

Zasady i procedury
ISO 14031:1999Environmental management – Environmental

performance evaluation – Guidelines
PN-EN ISO 14031:2002Zarządzanie środowiskowe – Ocena

efektów działalności środowiskowej –

Wytyczne
ISO 14040:2006Environmental management – Life cycle

assessment – Principles and framework
PN-EN ISO 14040:2009Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu

życia – Zasady i struktura
ISO 14044:2006Environmental management – Life cycle

assessment – Requirements and guidelines
PN-EN ISO 14044:2009Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu

życia – Wymagania i wytyczne
ISO 14045:2012Environmental management – Eco-efficiency assessment of product systems –

Principles and requirements
PN-EN ISO 14045:2012Zarządzanie środowiskowe

- Ocena ekoefektywności systemów wyrobów

- Zasady, wymagania i wytyczne
ISO /TR 14047:2003Environmental management – Life cycle impact

assessment – Examples of application of ISO 14042
PKN-ISO/TR

:2006
Zarządzanie środowiskowe – Ocena

wpływu cyklu życia – Przykłady stosowania ISO 14042
ISO/TS 14048:2002Environmental management – Life cycle

assessment – Data documentation format
Polska wersja

specyfikacji dostępna w PKN
Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu życia –

Format dokumentowania danych
ISO/TR 14049:2000Environmental management – Life cycle

assessment - Examples of application of ISO

to goal and scope definition and inventory

analysis
Polska wersja raportu

TŁUM.ISO/TR 14049:2000
Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu

życia – Przykłady stosowania ISO 14041

do określania celu i zakresu oraz analizy

zbioru
ISO 14050:2009Environmental management – VocabularyPN-EN ISO 14050:2010Zarządzanie środowiskowe - Terminologia
ISO 14051:2011Environmental management – Material flow cost accounting – General principles

and framework
PN-EN ISO 14051:2011Zarządzanie środowiskowe

- Rachunkowość kosztów przepływu materiałów

- Zasady ogólne
ISO/TR 14062:2002Environmental management – Integrating

environmental aspects into product design and

development
PKN-ISO/TR 14062:2004Zarządzanie środowiskowe –Włączanie

aspektów środowiskowych do

projektowania i rozwoju wyrobów
ISO 14063:2006Environmental management – Environmental

communication – Guidelines and examples
PN-ISO 14063:2009Zarządzanie środowiskowe –

Komunikacja środowiskowa – Wytyczne

i przykłady
ISO 14064-1:2006Greenhouse gases – Part 1: Specification with

guidance at the organization level for quantification

guidance at the organization level for quantification

and reporting of greenhouse gas emissions and

removals
PN-ISO 14064-1:2008Gazy cieplarniane – Część 1:

Specyfikacja i wytyczne kwantyfikowania

oraz raportowania emisji i pochłaniania

gazów cieplarnianych na poziomie organizacji
ISO 14064-2:2006Greenhouse gases – Part 2: Specification with

guidance at the project level for quantification,

monitoring and reporting of greenhouse gas

emission reductions or removal enhancements
PN-ISO 14064-2:2008Gazy cieplarniane – Część 2:

Specyfikacja i wytyczne kwantyfikowania,

monitorowania oraz raportowania redukcji

emisji i zwiększenia pochłaniania gazów

ISO 14064-3:2006Greenhouse gases – Part 3: Specification with

guidance for the validation and verification of

greenhouse gas assertions
PN-ISO 14064-3:2008Gazy cieplarniane – Część 3:

Specyfikacja i wytyczne walidacji oraz

weryfikacji asercji dotyczących gazów

cieplarnianych
ISO 14065:2007Greenhouse gases – Requirements for

greenhouse gas validation and verification bodies

for use in accreditation or other forms of

recognition
PN-ISO 14065:2009Gazy cieplarniane – Wymagania dla

jednostek prowadzących walidację

i weryfikację dotyczącą gazów

cieplarnianych do wykorzystania

w akredytacji lub innych formach

uznawania
ISO 14066:2011Greenhouse gases – Competence requirements for greenhouse gas validation

teams and verification teams
ISO 19011:2002Guidelines for quality and/or environmental

management systems auditing
PN-EN ISO 19011:2003Wytyczne dotyczące auditowania

systemów zarz ądzania jakością i/lub

(norma opracowana wspólnie z ISO/TC 176)

zarządzania środowiskowego
ISO Guide 64:2008Guide for addressing environmental issues in

product standards


  • Normy ISO 14001, ISO 14020, ISO 14021, ISO 14024, ISO 14031, ISO 14040, ISO 14044, ISO 19011 zostały przyjęte przez CEN, bez
zmian, jako Normy Europejskie i jako Normy Europejskie są wprowadzone do Polskich Norm.

Normy w trakcie opracowania w ISO/TC 207

Nr normyTytułEtap opracowania
ISO 14033Environmental management – Quantitative environmental information –

Guidelines and examples
AWI
ISO 14067-1Carbon footprint of products – Part 1: QuantificationWD
ISO 14067-2Carbon footprint of products – Part 2: CommunicationWD
ISO 14069GHG – Quantification and reporting of GHG emissions for organizations

(Carbonfootprint of organization) – Guidance for th e application of ISO 14064-1
AWI
ISO/NP TS 14071Life cycle assessment

- Critical review processes and reviewer competencies

-- Additional requirements and guidelines to ISO 14044:2006
AWI
ISO/NP TS 14072Life cycle assessment

- Additional requirements and guidelines for organizations
AWI
ISO 19011Guidelines for auditing management systemsCD
CD – projekt komitetuDIS – projekt Normy MiędzynarodowejWD – projekt roboczyDAmd – projekt zmiany do normyAWI – zatwierdzony nowy temat

Zastosowanie

Wpływ działalności na środowisko naturalne stanowi coraz ważniejszą kwestię na całym świecie. Obecnie wiele podmiotów wywiera naciski na zminimalizowanie takiego wpływu — pochodzą one z wielu źródeł, między innymi od administracji rządowych, organizacji handlowych, ustawodawców, sieci dostawców, organizacji społecznych czy instytucji finansowych.

Normy ISO 14000 są więc ważne dla wszelkich organizacji: od niewielkich firm prowadzących działalność w jednej lokalizacji po międzynarodowe korporacje; organizacji prowadzących działania o wysokim stopniu ryzyka po obarczone niskim ryzykiem przedsiębiorstwa usługowe; firm prowadzących działalność produkcyjną, przetwórczą i usługową, między innymi lokalnych władz, organizacji działających w sektorze publicznym oraz prywatnym, pierwotnych producentów sprzętu i ich dostawców.

Uwagi

Na świecie coraz więcej firm rozszerza swoje systemy jakości. W Polsce kilka przedsiębiorstw uzyskało już certyfikat, a kilkanaście jest na etapie wdrażania - są to czołowe firmy w kraju. Większość z nich próbowało już wdrażać metody prowadzące do TQM. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że systemy zarządzania środowiskiem staną się równie popularne jak systemy zapewnienia jakości.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.