Hierarchia potrzeb

Hierarchia potrzeb - sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych, czyli wynikających z funkcji życiowych, do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu potrzeb niższego poziomu.

Spis treści

Model Abrahama Maslowa



A. H. Maslow był amerykańskim psychologiem, który zaproponował model hierarchii potrzeb złożony z pięciu poziomów. Kluczową tezą w jego modelu było stwierdzenie, że człowiek zaspokaja swoje potrzeby po kolei, zaczynając od tych niższego rzędu. Według Maslova potrzeby rozkładają się w następujący sposób (zaczynając od potrzeb najniższego rzędu):
  • potrzeby fizjologiczne - gdy nie są zaspokojone, dominują nad wszystkimi innymi potrzebami, wypierają je na dalszy plan i decydują o przebiegu zachowania człowieka;
  • potrzeby bezpieczeństwa - pobudzają do działania;
  • potrzeby miłości i przynależności - występują m.in. w usiłowaniach w uczestnictwie w życiu grupy;
  • potrzeby szacunku i uznania - potrzeby uznania i prestiżu we własnych oczach i w oczach innych ludzi (np. potrzeba wyczynu, respektu);
  • potrzeby samorealizacji - wyrażają się w dążeniu człowieka do rozwoju swoich możliwości.

Model Abrahama Maslowa, a zarządzanie



Przekładając model Maslova na praktykę zarządzania, można powiedzieć, że kierownictwo powinno motywować pracowników uwzględniając szczebel hierarchii potrzeby każdego pracownika. W takim przypadku potrzeby należy rozumieć w następujący sposób:
  • potrzeby fizjologiczne to wynagrodzenie, warunki pracy, podstawowy poziom bezpieczeństwa osobistego i rodziny;
  • potrzeby bezpieczeństwa są związane z programami emerytalnymi, pewnością zatrudnienia, opieką zdrowotną, możliwością zapewnienia rozwoju dzieci;
  • potrzeby przynależności wiążą się z uczestniczeniem w życiu społecznym organizacji, kontaktami ze współpracownikami, poczuciem bycia członkiem zespołu;
  • potrzeba szacunku jest realizowana przez awanse, powierzanie odpowiedzialnych zadań, samodzielność, informowanie, uznanie;
  • potrzeba samorealizacji jest związana z pełnym zaangażowaniem pracownika w pracę.


Model Webbera



R.A. Webber zwrócił uwagę na to, że istnieją dwa rodzaje potrzeb:
  • potrzeby skierowane na innych;
  • potrzeby skierowane do wewnątrz.


Zauważył, że istnieją czynniki, które sprawiają, że człowiek zwraca się do otoczenia i dba o swój wizerunek (np. prestiż, uznanie, akceptacja), oraz takie, przez które człowiek kieruje się do wewnątrz (np. potrzeba autonomii, osiągnąć, uznania dla samego siebie).

Model Webbera, a motywowanie pracownika



Motywując pracownika trzeba wziąć pod uwagę, na jakim stopniu rozwoju się on znajduje. W zależności od poziomu dojrzałości może on oczekiwać:
  • zależności (pracownik wykonuje polecenia przełożonych);
  • przeciwzależności (działa przeciwnie do poleceń);
  • niezależności (posiada autonomię decyzyjną), współzależności (współuczestniczenie w organizacji).


Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.