Godziny nadliczbowe ang. overtime

Godziny nadliczbowe (nadgodziny) - zakres czasu przepracowany poza normalnym wymiarem godzin pracy. Praca w godzinach nadliczbowych ma miejsce, gdy wykonywana jest z polecenia pracodawcy. Godziny nadliczbowe regulowane są prawem w celu zapobiegania zmuszania pracowników do dłuższej pracy ze względów humanitarnych.

Spis treści

Normy czasu pracy

Występują 2 normy czasu pracy w godzinach nadliczbowych:
  • dobowa - praca, która przekracza dobową normę czasu pracy,
  • średniotygodniowa - praca, która przekracza tygodniową normę czasu pracy.


Regulacje prawne

Godziny nadliczbowe regulowane są prawem w celu zapobiegania zmuszania pracowników do dłuższej pracy ze względów humanitarnych. Jednym z powszechnych sposobów regulowania nadgodzin jest wymóg, by pracodawcy wynagradzali je wyższą stawką niż podstawowa.Praca w godzinach nadliczbowych dopuszczalna jest w razie:
  • konieczności przeprowadzenia akcji ratowniczej mającej na celu ochronę życia lub zdrowia ludzkiego, ochronę mienia lub środowiska albo usunięcie awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.


Zgodnie z prawem liczba godzin nadliczbowych nie może dla poszczególnych pracowników przekroczyć 150 godzin w roku. Pracodawca ma jednak prawo do ustalenia większej liczby nadgodzin w ciągu roku, musi jednak zostać zawarte to w umowie o pracę, regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy. Tygodniowy czas pracy nie może być dłuższy niż 48 godzin, z czego wynika, że pracownik może przepracować maksymalnie 416 dodatkowych godzin.

Pracownik nie może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych. Zasada ta nie dotyczy:
  • kobiet w ciąży,
  • pracowników młodocianych,
  • pracowników niepełnosprawnych,
  • pracowników, w których miejscach pracy przekroczone są dopuszczalne najwyższe stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia,
  • pracowników, którzy posiadają zaświadczenie zwalniające z obowiązku nadgodzin wydane przez społeczny zakład służby zdrowia.


Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dopłata w wysokości:
  • 100% wynagrodzenia - za pracę w nadgodzinach, która przypada:
    • w nocy,
    • w niedzielę i święta,
    • w dniu wolnym od pracy dla pracownika,
  • 50% wynagrodzenia - za pracę w nadgodzinach przypadających w każdy inny dzień.


Praca w godzinach nadliczbowych kadry zarządzającej

Pracownicy zarządzający zakładem pracy w imieniu pracodawcy nie mają prawa do dodatku za prace w godzinach nadliczbowych. Nadgodziny zapewniają przedsiębiorstwu możliwość szybkiego uruchomienia siły roboczej w nagłych, nieprzewidzianych sytuacjach. Dla pracownika praca w godzinach nadliczbowych stanowi przede wszystkim możliwość zarobienia dodatkowych pieniędzy.

Fałszowanie ewidencji czasu pracy

Niektórzy pracodawcy nie przestrzegają przepisów prawa i wymagają od pracowników nieodpłatnej pracy w godzinach nadliczbowych poprzez fałszowanie ewidencji czasu pracy. W świetle prawa jest to stanowisko zabronione i niedopuszczalne. Szczególnie istotny problem stanowi to w Japonii. Fałszowanie czasu pracy jest tam zjawiskiem normalnym. Może ono być tragiczne w skutkach, gdyż może doprowadzić nawet do śmierci (jap. Karoshi - śmierć przez przepracowanie).

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.