Wydatek Przekierowano ze strony: Expenditure ang. expense, expenditure

Wydatek – rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego jednostki gospodarczej, w związku z zapłatą za określone dobra lub usługi celem regulacji różnych zobowiązań jednostki. Wydatek jest to rozchód środków pieniężnych w formie gotówkowej (z kasy) lub bezgotówkowej (z rachunku bankowego), posiadający zdolność do likwidowania zobowiązań jednostki gospodarczej wobec innych podmiotów gospodarczych (osób fizycznych lub prawnych). Wydatek występując w sferze obiegu pieniędzy wiąże się więc w sposób bezpośredni z przebiegiem procesów finansowych. Pojęcie wydatków wiąże się również z rozmaitymi transakcjami gospodarczymi takimi jak zakupy zasobów rzeczowych czy też praca.

Spis treści

Koszt a wydatek

Nie każdy wydatek jest Kosztem, ale każdy koszt wiąże się z wydatkiem (niekoniecznie w tym samym czasie co powstanie kosztu). Koszt to wyrażone wartościowo zużycie składników majątku trwałego i obrotowego, usług obcych, nakładów pracy oraz niektóre wydatki nie stanowiące zużycia (np. podatki, składki ZUS), związane z prowadzeniem normalnej działalności przez jednostkę gospodarczą w określonej jednostce czasu.

Cechy charakterystyczne kosztów:
  • określane w jednostkach pieniężnych,
  • dotyczą danego (bieżącego) okresu sprawozdawczego - nie stanowią więc kosztów przyszłych lub przyszłych okresów;
  • powodują uszczuplenie korzyści ekonomicznych jednostki gospodarczej w wyniku:
    • zmniejszenia wartości aktywów (np. zużycie surowców do produkcji, wypłata wynagrodzenia),
    • zwiększenia zobowiązań i rezerw - ich regulowanie doprowadzi do przekazania lub wykorzystania bieżących lub przyszłych aktywów (np. otrzymana Faktura za zużycie energii elektrycznej);
  • prowadzą do zmniejszenia wartości kapitału własnego lub powiększenie jego niedoboru.

Relacje pomiędzy kosztem a wydatkiem

Prawidłowe określenie zależności między kosztami a wydatkami ma decydujące znaczenie dla poprawnego sporządzenia sprawozdania finansowego - rachunku przepływów pieniężnych i rachunku zysków i strat.

W prowadzonej przez daną jednostkę działalności gospodarczej mogą występować następujące relacje pomiędzy wydatkami i kosztami:
  1. Wydatek może być równocześnie kosztem - np. pożyczka bankowa - spłata odsetek od pożyczki (wydatek) stanowi równocześnie koszt działalności finansowej.
  2. Wydatek i koszt mogą występować równocześnie - np. zakup paliwa - w momencie zapłaty mamy do czynienia z wydatkiem, a zużycie tego paliwa to koszt. Natomiast wydatek nie jest tutaj równocześnie kosztem.
  3. Może występować koszt, z którym w ogóle nie wiąże się wydatek - np. zużycie zasobów otrzymanych nieodpłatnie.


Klasyfikacja wydatków

Z uwagi na to, że nie każdy wydatek jest kosztem, ale każdy koszt wiąże się z wydatkiem, wydatki są klasyfikowane w podziale na dwie grupy:
  • wydatki nie stanowiące kosztów - w przypadku których mamy do czynienia z operacją pokrywania zobowiązań, których źródłem były relacje prawne (np. regulacja zobowiązań podatkowych, wypłata dywidend) albo relacje czysto finansowe i kredytowe (np. wszelki zwrot pieniężnych pożyczek i kredytów);
  • wydatki stanowiące koszty - w przypadku których pokrywane są zobowiązania, które powstały na drodze nabywania środków do produkcji dóbr bądź usług i które w wyniku zużycia stanowią koszt (dzielone według kryterium czasowego):
    • wydatek nastąpił wcześniej niż koszt - np. zakup materiałów przeznaczonych do zużycia w okresie późniejszym,
    • wydatek nastąpił w tym samym okresie co koszt - np. wypłata wynagrodzeń,
    • wydatek nastąpił w okresie późniejszym niż koszt - np. zapłata za już zużyte materiały.

Wydatki w rachunku przepływów pieniężnych

W rachunku przepływów pieniężnych, wydatki są dzielone na następujące grupy:
  • operacyjne - np. wynagrodzenia,
  • kapitałowe - np. zakup sprzętu,
  • finansowe = np. odsetki od zaciągniętych pożyczek czy wyemitowanych obligacji.


Ważną kwestią w rachunkowości jest to, czy konkretny wydatek zostanie zakwalifikowany jako koszt, który powinien być bezpośrednio zapisany w rachunku zysków i strat (ang. expense), czy tylko jako wydatek kapitałowy lub związany z amortyzacją, który kosztem nie jest (ang. expenditure).

Więcej na temat rozróżnienia pomiędzy angielskimi terminami expense i expenditure w sekcji Uwagi.

Zestawienie wydatków

Zestawienie wydatków to dokument wymieniający wszystkie wydatki służbowe, czyli takie, które pracownik poniósł na skutek wykonywania czynności związanych z działalnością na rzecz przedsiębiorstwa. Jeżeli np. pracownik podróżuje do innego miejsca w celu spotkania się z partnerem biznesowym, wszystkie wydatki związane z kosztami podróży, posiłkami itd. mogą zostać dodane do zestawienia wydatków. Wydatki te mogą być zakwalifikowane jako koszt uzyskania przychodów, co ma znaczenie przy obliczaniu podatku.

Uwagi

Pojęcie wydatków w terminologii amerykańskiej ma dwie wyraźnie różniące się co do istoty formy: expense i expenditure.

Rozróżnienie to jest istotne z punktu widzenia podatków dochodowych, ze względu na zasady kwalifikowania kosztów do tworzących lub nietworzących przychody. Pojęcie expense ma też formę business expense, lub operational expense, które na język polski można przetłumaczyć jako "wydatki produkcyjne (operacyjne)”, a pojęcie expenditure ma też formę capital expenditure możliwe do przetłumaczenia na język polski jako "wydatki kapitałowe”.

Z wydatkiem (expenditure) mamy do czynienia wówczas, gdy następuje nabycie czegoś na potrzeby produkcji (zakup środka trwałego, wypłata wynagrodzeń), ale niekoniecznie ma on związek z rachunkiem zysków i strat w momencie dokonania. Każdy wydatek wiąże się z wymianą zasobu pieniężnego na zasób rzeczowy, ale nie każdy koszt (expense) wymaga wydatku pieniężnego przypisanego do danego cyklu produkcyjnego[1].

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.