Efekt Krugera-Dunninga ang. Dunning–Kruger effect

Efekt Krugera-Dunninga – zjawisko w psychologii, polegające na przeceniania swoich umiejętności w pewnej dziedzinie przez osoby w niej niewykwalifikowane, przy jednoczesnym zaniżaniu oceny swoich umiejętności przez osoby wykwalifikowane[1]. Zjawisko to zostało opisane i udokumentowane przez Justina Krugera i Davida Dunninga z Uniwersytetu Cornella.

Spis treści

Hipotezy

Kruger i Dunning postawili hipotezę, że w przypadku zdolności, którą każdy może posiąść w większym lub mniejszym stopniu:

  • osoby niekompetentne zwykły przeceniać swój własny poziom zdolności;
  • osoby niekompetentne nie potrafią ocenić prawdziwego poziomu zdolności u innych;
  • osoby niekompetentne nie potrafią ocenić prawdziwego poziomu swoich zdolności;
  • jeśli mogą być przeszkolone, aby znacznie poprawić swoje osiągnięcia, osoby te potrafią zauważyć i przyjąć do świadomości swoją wcześniejszą niekompetencję.


Aby sprawdzić poprawność tej hipotezy sprawdzili ją na studentach swojej uczelni, którzy zapisali się na różne kursy z psychologii.

W serii doświadczeń Kruger i Dunning sprawdzili samoocenę dotyczącą myślenia logicznego, znajomości gramatyki i poczucia humoru. Po pokazaniu wyników testów, studenci zostali poproszeni o oszacowanie swojego poziomu, po czym grupa kompetentna w danej dziedzinie oceniła go poprawnie, podczas gdy ta niekompetentna wciąż go przeceniała. Podczas 4 doświadczeń, autorzy zauważyli, że uczestnicy notowani najniżej w testach dotyczących poczucia humoru, gramatyki i logiki znacznie przeceniali swoje osiągnięcia i umiejętności. Mimo iż wyniki testów mieściły się w granicach 12 punktów (na 100 możliwych), oni sami szacowali je na poziomie 62.

Jednocześnie ludzie naprawdę posiadający wiedzę, zwykli nie doceniać swej kompetencji.

Wyniki niniejszych badań sugerują, że znacznie bardziej kompetentni studenci podnoszą zarówno poziom swojej wiedzy, jak i umiejętność jej oceny, dopiero po dokładnym treningu dotyczącym umiejętności, którą wcześniej opanowali niedostatecznie.

W roku 2000 Dunning i Kruger otrzymali za te badania satyryczną Nagrodę Ig Nobla w dziedzinie psychologii[2].

Późniejsze badania

W 2003 Dunning i Joyce Ehrlinger opublikowali badanie, które opisywało zmianę w ludzkim postrzeganiu siebie, gdy wpływają na człowieka zewnętrzne bodźce. Uczestnicy badania (studenci Uniwersytetu Cornella) otrzymali testy wiedzy z geografii, z których niektóre miały pozytywnie wpłynąć na ich samoocenę, a niektóre negatywnie. Następnie zostali poproszeni o ocenę swojego wyniku. Uczestnicy, którzy otrzymali „pozytywne testy” określili je znacznie lepiej, niż ci, którzy otrzymali „negatywne testy” [3].

Daniel Ames i Lara Kammrath rozszerzyli tę pracę o wrażliwość na innych i ocenę badanego, jak bardzo był on wrażliwy [4]. Inne badanie wykazało, że efekt nie jest taki oczywisty i może być spowodowany poziomami hałasu i stronniczości [5].

Dunning, Kruger i współautorzy dokonali prób przetestowania alternatywnych wyjaśnień, po czym w pracy z 2008 roku, doszli do wniosków jakościowo podobnych do oryginalnego badania. Stwierdzili, że w przeciwieństwie do osób o wysokich wynikach, te o „słabych nie wyciągają nauki z informacji zwrotnych, które sugerują, że potrzeba jest poprawa.”[6].

Zobacz też



Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.