Doktor habilitowany

Doktor habilitowany - stopień naukowy nadawany doktorom po ogłoszeniu drukiem rozprawy habilitacyjnej. Doktor habilitowany posiada uprawnienia do samodzielnego nauczania na określonej uczelni (wydziale) w zakresie określonej dziedziny i recenzowania rozpraw naukowych.

Charakterystyka



W Polsce habilitacja jest najwyższym stopniem naukowym, po którym można jeszcze ubiegać się o Tytuł naukowy profesora. W części placówek naukowych łączy się z automatyczną zmianą etatu, czyli przeniesieniem na stanowisko profesora nadzwyczajnego.

W przewodzie habilitacyjnym istotne są:

  • praca habilitacyjna (która obecnie może stanowić cykl publikacji);
  • wartościowe publikacje naukowe, które tworzą dorobek naukowy.


Nadawanie habilitacji reguluje, kontroluje i ostatecznie zatwierdza organ państwowy – Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów.

Habilitacja w Polsce

Zgodnie z obowiązującą w Polsce ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki [1], stopień doktora habilitowanego jest nadawany w drodze przewodu habilitacyjnego, do którego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną. Przewód habilitacyjny składa się z:
  • wszczęcia przewodu habilitacyjnego;
  • dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego na podstawie opinii wyznaczonych recenzentów (którzy oceniają dotychczasowy dorobek naukowy oraz samą rozprawę habilitacyjną);
  • przyjęcia kolokwium habilitacyjnego (polegającego na odpowiedzi na zadawane pytania z dziedziny nauki reprezentowanej przez habilitanta oraz przedstawieniu na odpowiednim poziomie wykładu habilitacyjnego.


Rozprawę habilitacyjną może stanowić powstałe po uzyskaniu stopnia doktora dzieło, opublikowane w całości lub zasadniczej części, albo jednotematyczny cykl publikacji w uznanych periodykach naukowych i powinno być napisane lub zestawione w pełni samodzielnie (bez udziału promotora, jak w przypadku rozprawy doktorskiej), choć tradycyjnie habilitant często posiada opiekuna, pomagającego mu w rozwoju naukowym i promującego go w środowisku naukowym. Przed kolokwium rozprawa habilitacyjna musi być opublikowana i rozesłana do bibliotek naukowych i instytucji o zbliżonym profilu naukowym.

Uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego posiadają tylko te instytucje naukowe (zwykle wydziały uczelni akademickich i niektóre instytuty naukowe), które gwarantują odpowiednio wysoki poziom merytoryczny przeprowadzania etapów przewodu habilitacyjnego w danej dziedzinie. Uzyskanie praw do habilitowania jest poprzedzone otrzymaniem uprawnień doktoryzowania w tej samej dziedzinie.

Od 2006 roku nadanie stopnia doktora habilitowanego zostało zmodyfikowane. Według zasad obowiązujących od 2006 Rada Wydziału jednostki przeprowadzającej przewód wyznacza 2 recenzentów, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów również dwóch. Wszyscy są powoływani jawnie. Kolokwium habilitacyjne kończy się nadaniem stopnia doktora habilitowanego. Do zdobycia stopnia nie jest już wymagane zatwierdzenie przez komisję.

Z kolei nowelizacja ustawy obowiązująca od 1 października 2011 roku (pozwalająca na okres przejściowy do 1 października 2013 roku, w którym habilitację można uzyskiwać zarówno na mocy starych, jak i nowych regulacji) zniosła kolokwium habilitacyjne i wprowadziła ocenę dorobku habilitanta przez siedmioosobową komisję.

Bibliografia



ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.