Rachunek kosztów Przekierowano ze strony: Cost accounting ang. cost accounting

Rachunek kosztów – ogół działań zmierzających do odzwierciedlenia procesów zachodzących w przedsiębiorstwie (np. zaopatrzenia, produkcji i zbytu produktów). Rachunku Kosztów dokonuje się poprzez ujęcie, zgrupowanie i interpretację w określonych przekrojach kosztów produkcji i sprzedaży produktów, mierzonych ilościowo i wartościowo za pewien okres, w celu uzyskania informacji potrzebnych do ustalania wyników i kierowania przedsiębiorstwem lub ich zespołem.

Spis treści

Opis

Rachunek kosztów to proces w rachunkowości, polegający na ocenie kosztów nakładów na każdym z etapów produkcji oraz kosztów stałych, takich jak Amortyzacja. W ramach rachunku kosztów, koszty te zostaną najpierw zmierzone oddzielnie, a następnie porównane (koszty nakładów z wynikami), co pozwoli na ocenę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Przedmiotem rachunku kosztów są zawsze koszty prowadzenia działalności. Podmiotem rachunku kosztów jest natomiast jednostka gospodarcza prowadząca działalność.

Rachunek kosztów, jako część składowa systemu ewidencyjnego rachunkowości, jest wykorzystywany zarówno na potrzeby zewnętrzne przedsiębiorstwa, jak i na jego potrzeby wewnętrzne. Dlatego stanowi wspólną część rachunkowości finansowej i rachunkowości zarządczej. Podsystem rachunku kosztów łączy rachunkowość finansową z rachunkowością zarządczą dostarczając danych potrzebnych do wyceny zapasów produktów gotowych, półproduktów i produktów w toku oraz ustalania wyniku finansowego.

Rachunek kosztów oraz Rachunek zysków i strat stanowią podstawowe źródła informacji na potrzeby różnorodnych rachunków decyzyjnych przeprowadzanych w ra­chunkowości zarządczej.

Zadania

Zadania rachunku kosztów wiążą się z wymaganiami informacyj­nymi, decyzyjnymi i kontrolnymi wobec tego rachunku.

Jako podstawowe zadania rachunku kosztów wymienia się zwykle:
  • tworzenie podstaw decyzyjnych,
  • ustalanie kosztów dla potrzeb polityki cenowej,
  • kontrola przebiegu procesów produkcyjnych i uzyskiwanych efektów,
  • obserwacja i badanie zmian strukturalnych przedsiębiorstwa,
  • dostarczanie informacji kosztowych - zarówno odbiorcom wewnętrznym, jak i zewnętrznym.


Główne metody

Najczęściej wykorzystywane metody i ich nazewnictwo różnią się w zależności od kraju. W Polsce zastosowanie znajdują następujące modele rachunku kosztów:

Rachunek kosztów pełnych

W rachunku kosztów pełnych koszty całkowite dzieli się na Koszty bezpośrednie oraz Koszty pośrednie produkcji. Rachunek kosztów pełnych jest oparty na kosztach historycznych, czyli kosztach już wcześniej poniesionych. Jest często nazywany rachunkiem tradycyjnym. Grupuje koszty według podmiotów, miejsc powstawania oraz wyrobów. Model rachunku kosztów pełnych zakłada, że na wysokość całkowitych kosztów danego przedsiębiorstwa wpływ ma tylko jedna zmienna - wielkość produkcji.

Więcej o tym modelu rachunku kosztów w artykule Rachunek kosztów pełnych.

Rachunek kosztów zmiennych

Rachunek kosztów zmiennych w praktyce gospodarczej to najwcześniej stosowany rachunek do bieżącego zarządzania firmą w krótkim horyzoncie czasowym. Opiera się na rozdzieleniu kosztów na koszty stałe i zmienne.

Więcej o tym modelu rachunku kosztów w artykule Rachunek kosztów zmiennych.

Rachunek kosztów docelowych

Rachunek kosztów docelowych (ang. Target costing) to system strategicznego zarządzania kosztami, którego celem jest osiągnięcie zamierzonego zysku w całym cyklu życia produktu.

Charakteryzuje go orientacja na klienta, orientacja na przyszłość oraz interdyscyplinarny charakter. Decydującą rolę pełni faza projektowania produktu. Koszty są analizowane w całym cyklu życia produktu.

Więcej o tym modelu rachunku kosztów w artykule Rachunek kosztów docelowych.

Rachunek kosztów działań

Rachunek kosztów działań (ang. Activity-Based Costing, ABC) wykorzystywany jest do pomiaru i analizy kosztów pośrednich (produkcyjnych i nieprodukcyjnych), co pozwala na ich dokładniejsze przypisanie do obiektów kosztowych – wyrobów, usług, klientów, kanałów dystrybucji. Metoda ta polega na powiązaniu zużycia zasobów z działaniami oraz działań z obiektami kosztowymi na podstawie stopnia ich wykorzystania.

Więcej o tym modelu rachunku kosztów w artykule Rachunek kosztów działań.

Zobacz też

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.