Cechy stanowiska pracy

Stanowisko pracy - najmniejszą, niepodzielną komórką organizacyjną przedsiębiorstwa, w której odbywa się proces pracy, wyróżniający się zarówno statystycznym układem elementów, jak i dynamiką pracy ludzkiej, funkcjonowaniem maszyn i urządzeń oraz oddziaływaniem czynników otoczenia (Sajkiewicz 1986, s. 41).

Podstawowymi cechami stanowiska pracy są:
  • wyposażenie stanowiska
  • metoda pracy
  • warunki pracy
  • układ zasilania
  • wykonawca
  • wyroby i usługi

Spis treści

Wyposażenie stanowiska

Istotnym elementem dostosowania stanowiska do wykonywanej pracy jest projektowanie przestrzenne pod kątem wygody użytkownika i funkcjonalności elementów. Umożliwia to ustalenie wielkości przestrzeni pracy, odpowiednich rozmiarów powierzchni pracy i jej wysokości, rozmiarów siedzisk i urządzeń oraz optymalne rozmieszczenie elementów, urządzeń sygnalizacyjnych i sterowniczych.

Projektowanie stanowiska pracy wymaga podjęcia decyzji dotyczącej wyposażenia stanowiska w odpowiednie urządzenia oraz ich odpowiedniego rozmieszczenia. Sposób lokalizacji powinien zapewnić efektywne funkcjonowanie systemu człowiek - maszyna.

Przy rozmieszczeniu urządzeń stosuje się wiele zasad i kryteriów np. typ populacji użytkowników, komfort obsługi, bezpieczeństwo, estetykę i modę, bliskość urządzeń dla ułatwienie obsługi, rozłożenie pracy na odpowiednie kończyny i wymiary antropometryczne.ban728t

Metoda pracy



Każda praca stanowi dla wykonującego źródło obciążenia biologicznego, ponieważ wpływa na zmiany czynnościowe w poszczególnych układach i w całym organizmie ludzkim.

Obciążenia występujące podczas wykonywania pracy możemy podzielić na:
  • obciążenia fizyczne, spowodowane pracą mięśniową
  • obciążenia psychiczne, które są wynikiem zaangażowania procesów myślowych, oraz
  • nerwowe, wynikające z samej pracy lub psychicznych i materialnych warunków pracy


Wykonywaną pracę możemy zakwalifikować do:
  • pracy fizycznej, gdy występuje przewaga elementów pracy mięśniowej
  • pracy umysłowej, gdy wyższy jest stopień zaangażowania w pracy kory i ośrodków mózgowych niż mięśni


Warunki pracy

Warunki środowiska pracy oddziałują na poszczególne narządy i układy. Wywierają wpływ na samopoczucie człowieka, jego sprawność fizyczną i umysłową, na wydajność i jakość pracy oraz zachowanie dobrego stanu zdrowia pracowników. Więcej...

Układ zasilania

Człowiek jako osoba obsługująca stanowisko pracy odbiera informacje od urządzeń, podejmuje decyzje na podstawie odebranych informacji oraz wykonuje czynności sterowania w celu wywołania zmian w funkcjonowaniu urządzenia.

Urządzenia pozwalają na odbiór informacji za pośrednictwem zmysłów: wzroku, słuchu, dotyku, powonienia i smaku. Zrozumienie i przyswojenie informacji uzależnione jest od możliwości rozróżniania dostarczonych sygnałów. Uzyskana informacje po przetworzeniu w ośrodkowym układzie nerwowym służą do podjęcia decyzji.

Większość działań człowieka podczas pracy ma charakter złożony i wymaga ciągłych regulacji i ciągłego podejmowania odpowiednich decyzji:
  • sterowanie przez człowieka maszyną, uruchomieniu, regulowaniu biegu, zatrzymaniu (dźwignie, korby, przyciski, itp.)
  • manipulowaniu przedmiotem obróbki (np. przemieszczaniu materiału lub przedmiotu)
  • komunikowaniu się z innymi pracownikami za pomocą słów i gestów


Wykonawca

Rozpatrując stanowisko pracy należy brać pod uwagę, że mamy do czynienia z człowiekiem wykonującym daną czynność oraz z jego możliwościami umiejętnościami, wykształceniem, wiedzą, cechami fizycznymi), jak i osobowością, temperamentem, doświadczeniem, stosunkiem do pracy i motywacją.

Dla danego środowiska pracy i sytuacji w nim zachodzących pracownik musi posłużyć się pewnymi kompetencjami, potrzebuje ściśle określonych umiejętności, cech i wiedzy.

Na każdym stanowisku pracy inne są warunki pracy, inne priorytety i specyfika, sposoby działania i okoliczności zdobywania nowych umiejętności będących podstawą dalszego doskonalenia.

Wyroby i usługi

Na każdym stanowisku pracy wytwarzane są wyroby i usługi. Ich produkcja uzależniona jest od człowieka wykonującego daną czynność, jak i jego kompetencji, umiejętności i doświadczenia wymaganego na danym stanowisku pracy. Na proces wytwarzania mają również wpływ maszyny i urządzenia za pomocą, których pracownik odbiera informacje i na ich podstawie podejmuje decyzje.

Bibliografia

  • Anna Bernaciak: Cechy stanowiska pracy, Encyklopedia zarządzania
  • Wprowadzenie do zarządzania personelem, pod redakcją Adama Szałkowskiego, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2000, s. 52-57
  • Ergonomia i ochrona pracy, pod redakcją Stefana Knapika, Wydawnictwo AGH, Kraków 1996, s. 12-46 i 74-81
  • Podstawy ergonomii i fizjologii pracy, Jerzy Olszewski, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 1997, s. 67-76
ostatnia modyfikacja 20 sierpnia 2016 r.