Konto księgowe Przekierowano ze strony: Account ang. account

Konto księgowe – podstawowe narzędzie ewidencji księgowej służące do rejestracji jednorodnych operacji gospodarczych w celu odzwierciedlenia stanu i zmian określonego składnika aktywów, pasywów lub wyników (kosztów, przychodów, strat i zysków nadzwyczajnych). Podstawowymi elementami konta z reguły są: nazwa konta, symbol numeryczny oraz dwie strony: strona debetowa i strona kredytowa (strony te służą do ewidencjonowania zwiększeń i zmniejszeń danej kategorii dla której utworzono konto, saldo początkowe, saldo końcowe. Zapisy na kontach dokonywane są najczęściej w mierniku pieniężnym.

Spis treści

Opis

Konto księgowe umożliwia:
  • ewidencję stanu początkowego poszczególnego składnika aktywów i pasywów,
  • aktualne ujęcie aktywów i pasywów,
  • wyznaczenie stanu końcowego poszczególnego składników aktywów i pasywów.


Może przybierać formę, stron w księdze oprawnej (tabelaryczna forma księgowości), luźnych kart kontowych czy też nośnika magnetycznego (rachunkowość komputerowa).

Z funkcjonowaniem kont księgowych wiążą się następujące czynności[1]:

  • założenie konta,
  • otwarcie konta,
  • ewidencja operacji gospodarczych,
  • zamknięcie konta.


Elementy i budowa konta

Wyróżniamy następujące elementy konta księgowego:
  1. nazwa konta - dostosowana do charakteru przedstawionych na nim elementów czy zjawisk gospodarczych,
  2. symbol konta (z reguły cyfrowy) - określony na bazie miejsca występowania konta w zakładowym planie kont. Każde konto ma swój numer, który jest unikalny w całym systemie księgowym przedsiębiorstwa. Numery ułatwiają księgowanie, ponieważ przy dużej ilości kont (często kilkaset a czasem nawet kilka tysięcy) łatwiej jest znaleźć w systemie odpowiednie konta po numerze niż po nazwie. W niektórych krajach występuje prawny wymóg odpowiedniego numerowania poszczególnych kont [2].
  3. dwie przeciwstawne strony konta (więcej o stronach konta w sekcji: Uwagi):
  4. strona lewa – nosząca nazwę Debet (Dt) lub Winien (Wn), gdzie zapisanie operacji gospodarczych określa się jako: obciążenia konta lub zapisanie w ciężar konta,
  5. strona prawa – nosząca nazwę Credit (Ct) lub Ma (Ma), w przypadku którego zapisanie operacji nosi nazwę: uznania konta lub zapisania na dobro konta;
  6. obrót konta - suma zapisów na koncie,
  7. salda konta - różnica pomiędzy obrotami stron konta,
  8. suma kontrolna konta - służąca do sprawdzania poprawności zapisanych danych.


Obrót konta to suma zapisów na poszczególnych stronach konta, a mianowicie: suma zapisów po stronie lewej (debet) to Obrót Dt, suma zapisów po stronie prawej (credit) konta to Obrót Ct. Podsumowania zapisów dokonuje się raz w miesiącu za okres sprawozdawczy.

Saldo konta to różnica między obrotami wyodrębnionych stron konta. Rozróżniamy tu dwa przypadki:
  1. saldo konta debetowe gdy Obroty Dt > Obroty Ct
  2. saldo konta kredytowe gdy Obroty Ct > Obroty Dt


Z kolei suma kontrolna konta informuje nas o takich samych kwotach po obu stronach zamkniętego konta księgowego.

Budowa konta i jego forma może przybierać różnorakie postacie zależnie od form i technik księgowości. Konto księgowe może występować w układzie paginowanym (jednostronnicowym) bądź też w układzie foliowanym (dwustronnicowym).

Jednostronny układ konta - Pagin



NAZWA KONTAKWOTA
DATANR DOKUMENTUTREŚĆWINIENMA
     

Dwustronny układ konta - Folio

NAZWA KONTA
WINIENMA
DATANR DOKUMENTUTREŚĆKWOTADATANR DOKUMENTUTREŚĆKWOTA
        

Układ T - konto teowe

Najczęściej jednak konta księgowe przedstawia się graficznie w postaci przypominającej literę T (tak narysowane konta nazywa się zwyczajowo kontami T-owymi lub teowymi).

Konto teowe. Źródło: findict.pl



Po jednej stronie konta księguje się zwiększenia danego składnika, po drugiej natomiast - jego zmniejszenia.

Ta metoda graficznego przedstawiania kont wykorzystywana jest tylko w celach dydaktycznych. W księgowości, księgowi wykorzystują programy księgowe i raportujące, które prezentują informacje w określonych układach graficznych. Jednak zasady księgowania i cała „logika” systemu księgowego jest wciąż zgodna z układem T[3].

Rodzaje kont

Konta księgowe dzieli się na:
  1. Konta bilansowe (konta księgi głównej) – ewidencjonuje się na nich składniki aktywów i pasywów bilansowych:
    1. konta aktywne – odpowiadają składnikom aktywów,
    2. konta pasywne – odpowiadają składnikom pasywów,
    3. konta aktywno-pasywne – mogą występować jednocześnie po stronie aktywów i pasywów bilansu;
  2. Konta wynikowe (procesowe) – służące do ewidencji kosztów (strat) i przychodów (zysków),
  3. Konta analityczne (konta ksiąg pomocniczych) – prowadzone są do kont syntetycznych (księgi głównej) w celu prowadzenia szczegółowej ewidencji. Sumy obrotów i sald kont analitycznych muszą zgadzać się z obrotami i saldami konta syntetycznego, do którego są prowadzone.


Zgodnie z Ustawą o rachunkowości na kontach księgi głównej ewidencję prowadzi się zgodnie z zasadą podwójnego zapisu (podwójnej ewidencji, podwójnego księgowania), zaś na kontach analitycznych zgodnie z zasadą pojedynczego zapisu (pojedynczej ewidencji, pojedynczego księgowania).

Więcej na temat zasad księgowania w artykule Księgowość.

Uwagi

Najpowszechniejszym sposobem oznaczania stron konta jest podział na:

  • stronę lewą - „Debet”, skrót Dt (ang. Debit record, skrót Dr),
  • stronę prawą - „Credit”, skrót Ct (ang. Credit record, skrót Cr).


Można również spotkać się z nazwami "Winien” (Wn) i "Ma” (Ma).

Mimo braku konsekwencji w nazewnictwie nie należy doszukiwać się w tych różnicach informacji o tym, po której stronie zapisuje się zwiększenia a po której zmniejszenia wartości, gdyż dzieje się to zależnie od rodzaju i funkcji konta.

Zapisanie operacji po stronie Dt nazywa się zapisaniem w ciężar konta lub obciążeniem konta, natomiast zapisanie po stronie Ct określa się jako uznanie konta lub zapisanie na dobro konta. Popularne jest też mówienie o księgowaniu odpowiednio „po debecie” i „po kredycie”[4].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

ostatnia modyfikacja 27 sierpnia 2016 r.